Ortognatik Cerrahi ve Ortodonti

Ortognatik cerrahi ortodontisi nedir

Ortognatik cerrahi, üst ve alt çene kemiklerinin konumunun cerrahi olarak değiştirilmesidir. Amaç çeneler arasındaki uyumu sağlamaktır. Ortodonti bu tedavinin ayrılmaz parçasıdır.

Ortodontik tedavi dişleri kemik içinde hareket ettirir. Bu hareketin sınırları vardır. Sorun kemiklerin konumundan kaynaklanıyorsa diş hareketi tek başına yeterli olmaz.

İskeletsel uyumsuzluk alt çenenin geride ya da ileride olmasıyla ortaya çıkabilir. Üst çenenin dar ya da kısa olması da tabloya katılabilir. Değerlendirme ölçümlerle yapılır.

Uyumsuzluk yalnız yatay yönde olmayabilir. Dikey ve enine yönlerde de fark bulunabilir. Üç yön birlikte değerlendirilir.

Yüz asimetrisi bu grupta sık görülür. Orta hat kaymaları eşlik edebilir. Kayıtlar ayrıntılı alınır.

Cerrahi öncesi ortodonti dişleri kendi çenesi üzerinde doğru konuma getirir. Bu aşamada kapanış geçici olarak daha belirgin görünebilir. Durum önceden anlatılır.

Cerrahi aşamada çeneler planlanan konuma taşınır. İşlem hastanede genel anestezi altında yapılır. Uygulama çene cerrahı tarafından gerçekleştirilir.

Cerrahi sonrası ortodonti kapanışın ince ayarını tamamlar. Dişler yeni ilişkiye oturtulur. Bu dönem birkaç ay sürebilir.

Planlama üç boyutlu görüntüleme ile yapılır. Dijital modeller üzerinde hareket öngörüsü kurulur. Plan iki hekim tarafından birlikte onaylanır.

Tedavi yalnız büyüme tamamlandıktan sonra uygulanır. Büyüme sürüyorsa sonuç kararlı olmaz. Değerlendirme bu ölçüte göre yapılır.

Tedavinin hedefi işlev ve yüz dengesinin birlikte iyileştirilmesidir. Çiğneme ve konuşma işlevi bu kapsamdadır. Hedefler önceden yazılır.

Kararın alternatifi kamuflaj tedavisidir. Bazı sınırlar içinde dişlerin konumu değiştirilerek uyumsuzluk gizlenebilir. Ayrım cerrahi mi kamuflaj mı sayfasında anlatılmaktadır.

Çene eklemi bulguları eşlik edebilir. Bu durumda değerlendirme genişletilir. Konu çene eklemi ve ortodonti sayfasında ele alınmaktadır.

Uyku solunum bozukluğu eşlik eden olgularda plan buna göre kurulur. Değerlendirme ilgili uzmanlıkla yapılır. Karar ortak verilir.

Tedavi süreci uzundur ve aşamalıdır. Aşamalar arasında bekleme dönemleri bulunur. Bu bilgi baştan paylaşılır.

Hastanın süreci bilmesi kararın parçasıdır. Beklenti gerçekçi kurulur. Bilgilendirme yazılı olarak verilir.

Ortodontik seçenekler tedaviler bölümünde yer almaktadır. Karşılaştırma muayenede yapılır. Karar birlikte verilir.

Karar hiçbir aşamada tek bir bulguya dayanmaz. Bütün kayıtlar birlikte değerlendirilir. Plan kişiye özeldir.

Kimler aday olabilir

Aday değerlendirmesi kapsamlı muayeneyle başlar. Klinik ve radyografik bulgular birlikte ele alınır. Karar ekiple verilir.

Büyümenin tamamlanmış olması ön koşuldur. Değerlendirme el bilek filmi veya diğer yöntemlerle desteklenebilir. Karar bulgulara dayanır.

Belirgin iskeletsel uyumsuzluk bulunması aranır. Ölçümler bu farkı sayısal olarak gösterir. Bulgu kaydedilir.

Alt çenenin geride olduğu olgular bu grupta yer alabilir. Kapanış ilişkisi değerlendirilir. Plan buna göre kurulur.

Alt çenenin ileride olduğu olgular değerlendirilir. Ters kapanış eşlik edebilir. Ölçüm yapılır.

Ön açık kapanış bulunan olgular değerlendirilebilir. Dikey yön farkı ölçülür. Karar bulgulara dayanır.

Belirgin yüz asimetrisi bulunan olgular aday olabilir. Üç boyutlu görüntüleme istenir. Değerlendirme genişletilir.

Üst çenenin dar olduğu erişkin olgularda cerrahi destekli genişletme gündeme gelebilir. Karar bulgularla verilir. Plan paylaşılır.

Çiğnemede belirgin zorlanma bildiren kişiler değerlendirilir. İşlev kaybı ölçülür. Bulgu kaydedilir.

Dudak kapanmasında zorlanma bildirilebilir. Bu bulgu değerlendirmeye katılır. Kayıt alınır.

Konuşmada güçlük bildiren olgularda ek görüş istenebilir. Değerlendirme birlikte yapılır. Karar paylaşılır.

Uyku solunum bozukluğu bulunan olgularda değerlendirme genişletilir. Uyku tıbbı görüşü istenir. Plan ortak kurulur.

Genel anestezi için uygun olmayan sağlık durumu bulunan kişilerde tedavi uygulanmaz. Değerlendirme anestezi uzmanıyla yapılır. Karar bildirilir.

Ağız bakımı yetersiz olan kişilerde önce hazırlık yapılır. Çürük ve diş eti tedavileri tamamlanır. Sonra plana geçilir.

Sigara kullanımı iyileşme yanıtını etkileyebilir. Konu görüşülür. Öneriler paylaşılır.

Süreci ve aşamaları kabul etmeyen kişilerde tedavi planlanmaz. Uyum bu tedavide belirleyicidir. Karar birlikte verilir.

Beklentisi yalnız görünümle sınırlı olan kişilerde değerlendirme ayrıntılı yapılır. İşlev hedefleri anlatılır. Bilgilendirme yazılı verilir.

Aday değerlendirmesi bütün bulguların birlikte ele alınmasıyla sonuçlanır. Tek bir ölçüt yeterli değildir. Plan kişiye özeldir.

Tedavi süreci nasıl işler

Süreç ilk muayeneyle başlar. Şikâyet ve beklenti dinlenir. Ağız içi ve yüz değerlendirmesi yapılır.

Kayıtlar alınır. Röntgen, fotoğraf ve dijital model hazırlanır. Üç boyutlu görüntüleme istenebilir.

Ölçümler yapılır. İskeletsel ilişki sayısal olarak ortaya konur. Bulgular yorumlanır.

Ortodontist ve çene cerrahı birlikte değerlendirir. Cerrahi hareket öngörüsü kurulur. Plan yazılır.

Plan hastayla görüşülür. Aşamalar, süre ve beklenen sonuç anlatılır. Sorular yanıtlanır.

Diş hekimliği tedavileri tamamlanır. Çürük ve diş eti sorunları giderilir. Sıralama belirlenir.

Onay alındıktan sonra cerrahi öncesi ortodontiye başlanır. Sabit sistem uygulanır. Yönerge verilir.

Bu aşamada dişler kendi çenesi üzerinde sıraya dizilir. Kapanış geçici olarak değişebilir. Durum önceden anlatılmıştır.

Kontroller düzenli aralıklarla yapılır. İlerleme ölçülür. Gerekirse plan güncellenir.

Cerrahi öncesi hedefe ulaşıldığında yeni kayıtlar alınır. Plan güncellenir. Cerrahi takvimi belirlenir.

Cerrahi öncesinde ameliyat plakları hazırlanabilir. Bu düzenekler çenelerin konumunu belirler. Hazırlık ekip tarafından yapılır.

Cerrahi aşama hastanede uygulanır. İşlem genel anestezi altında yapılır. Yatış süresi cerrah tarafından belirlenir.

Ameliyat sonrası ilk dönemde beslenme düzenlenir. Yumuşak beslenme önerilir. Yönerge yazılı verilir.

İyileşme dönemi izlenir. Kontroller sık aralıklarla yapılır. Bulgular kaydedilir.

Cerrahi sonrası ortodonti başlar. Kapanışın ince ayarı yapılır. Elastik kullanımı planlanabilir.

Hedefe ulaşıldığında apareyler çıkarılır. Kayıtlar yenilenir. Sonuç değerlendirilir.

Pekiştirme düzeneği uygulanır. Kullanım anlatılır. Yazılı yönerge verilir.

İzlem dönemi başlar. Kontroller belirli aralıklarla sürdürülür. Sonucun korunması buna bağlıdır.

Hangi uzmanlıklar birlikte çalışır

Tedavi birden çok uzmanlığın birlikte çalışmasını gerektirir. Plan ortak kurulur. Sorumluluk paylaşılır.

Ortodontist diş hareketini planlar ve yürütür. Ameliyat öncesindeki dönem ve ardından gelen dönem ona aittir. Kayıtlar ortodontist tarafından tutulur.

Çene cerrahı cerrahi aşamayı planlar ve uygular. Hareket öngörüsü onunla birlikte kurulur. İşlem hastanede yapılır.

Anestezi uzmanı genel anestezi uygunluğunu değerlendirir. Gerekli tetkikler istenir. Karar bildirilir.

Diş hekimi çürük ve restorasyon tedavilerini tamamlar. Bu aşama cerrahi öncesinde bitirilir. İş birliği sürdürülür.

Periodontoloji uzmanı destek dokuları değerlendirebilir. Gerekirse hazırlık planlanır. Karar paylaşılır.

Protez uzmanı eksik diş bulunan olgularda plana katılır. Sıralama birlikte belirlenir. Takvim ortak kurulur.

Kulak burun boğaz uzmanı burun solunumu değerlendirmesinde görüş verebilir. Gerekirse ek tetkik istenir. Sonuç plana yansıtılır.

Uyku tıbbı uzmanı solunum bozukluğu bulunan olgularda değerlendirme yapar. Tetkik istenebilir. Karar ortak verilir.

Konuşma terapisti bazı olgularda sürece katılır. Değerlendirme yapılır. Program planlanabilir.

Fizyoterapi desteği çene eklemi bulgusu bulunan olgularda gündeme gelebilir. Program birlikte kurulur. İzlem yapılır.

Radyoloji desteği görüntüleme aşamasında alınır. Üç boyutlu kayıtlar değerlendirilir. Rapor plana eklenir.

Psikolojik destek gereken olgularda yönlendirme yapılabilir. Süreç uzun ve aşamalıdır. Destek yararlı olabilir.

Beslenme önerileri cerrahi sonrası dönemde önem taşır. Yönerge ekip tarafından verilir. Uygulama izlenir.

Bilgi paylaşımı hekimler arasında sürdürülür. Kayıtlar karşılıklı iletilir. Plan güncel tutulur.

Hasta da ekibin parçasıdır. Yönergelere uyum sonucu doğrudan etkiler. Bu ilke baştan anlatılır.

Randevu takvimi ortak düzenlenir. Aşamalar arasındaki bekleme süreleri planlanır. Takvim paylaşılır.

Bütün aşamalarda bilgilendirme yazılı olarak yapılır. Sorular kayıt altına alınır. Süreç şeffaf yürütülür.

Süre ve kontroller

Toplam süre çoğu olguda on sekiz ile otuz ay arasında değişir. Süre kapsamla ilişkilidir. Öngörü planlama sonrasında paylaşılır.

Cerrahi öncesi ortodonti dönemi genellikle daha uzundur. Bu aşamada hazırlık tamamlanır. Süre bulgulara göre değişir.

Cerrahi aşama hastanede kısa süreli yatışla yürütülür. Süre cerrah tarafından bildirilir. Plan önceden paylaşılır.

Cerrahi sonrası ortodonti birkaç ay sürebilir. Bu dönemde kapanış oturtulur. Kontroller sıklaşır.

Ortodontik dönemde kontroller genellikle dört ile sekiz haftada bir yapılır. Aralık hekim tarafından belirlenir. Takvim paylaşılır.

Cerrahi çevresindeki dönemde kontroller daha sık planlanır. İyileşme izlenir. Bulgular kaydedilir.

İlk haftalarda beslenme düzeni izlenir. Öneriler yinelenir. Uyum sorgulanır.

Elastik kullanımı planlandıysa düzenli denetlenir. Kullanım süresi belirtilir. Aksama sonucu etkiler.

Ağız bakımı her kontrolde değerlendirilir. Gerekirse eğitim yenilenir. Destek verilir.

Röntgen kayıtları belirli aşamalarda yenilenir. Değişim ölçülür. Karşılaştırma yapılır.

Plan gerektiğinde güncellenir. Yeni bulgu ortaya çıkabilir. Karar birlikte verilir.

Aşamalar arasında bekleme dönemleri bulunur. İyileşme için gereklidir. Takvim önceden paylaşılır.

Randevu aksamaları süreyi uzatır. Bu etki hastaya anlatılır. Uyum vurgulanır.

Hedefe ulaşıldığında aktif tedavi sonlandırılır. Apareyler çıkarılır. Kayıtlar yenilenir.

Pekiştirme dönemi hemen başlar. Süresi hekim tarafından belirlenir. Kullanım anlatılır.

Pekiştirme kontrolleri belirli aralıklarla sürdürülür. Düzenekler denetlenir. Gerekirse yenilenir.

Uzun dönem izlem önerilir. Kapanış ilişkisi değerlendirilir. Kayıtlar karşılaştırılır.

Süre öngörüsü tahmindir ve kesin değildir. Bireysel yanıt farklılık gösterir. Bu bilgi yazılı verilir.

Riskler ve sınırlar

Her cerrahi işlem gibi bu tedavi de risk taşır. Riskler önceden anlatılır. Onay bilgilendirmeden sonra alınır.

Ameliyat sonrasında şişlik beklenir. Şişlik ilk günlerde belirgindir. Zamanla azalır.

Morarma görülebilir. Bulgu geçicidir. İzlem yapılır.

Alt dudak ve çene bölgesinde uyuşma görülebilir. Bu bulgu sinir yakınlığıyla ilişkilidir. Süresi kişiye göre değişir.

Uyuşmanın kalıcı olabileceği bildirilir. Olasılık cerrah tarafından anlatılır. Bilgilendirme yazılı verilir.

Enfeksiyon riski bulunur. Önlemler alınır. Belirti durumunda başvurulmalıdır.

Kanama riski değerlendirilir. Öykü sorgulanır. Gerekirse tetkik istenir.

Genel anesteziye bağlı riskler ayrıca anlatılır. Değerlendirme anestezi uzmanı tarafından yapılır. Karar bildirilir.

Kullanılan tespit düzenekleri gerektiğinde ikinci bir işlemle alınabilir. Karar cerraha aittir. Bilgi paylaşılır.

Çene eklemi bulguları ortaya çıkabilir veya artabilir. İzlem yapılır. Gerekirse ek destek planlanır.

Kök çevresinde değişiklikler görülebilir. Röntgenle izlenir. Kuvvetler buna göre düzenlenir.

Diş eti sorunları ortodontik dönemde artabilir. Bakım denetlenir. Destek istenebilir.

Sonucun belirli ölçüde geri dönme olasılığı bulunur. Pekiştirme bu nedenle uygulanır. Kullanım sürdürülmelidir.

Sonuç öngörülen plandan farklılık gösterebilir. Bireysel iyileşme yanıtı etkilidir. Bu bilgi önceden verilir.

Konuşmada geçici değişiklik olabilir. Uyum süreci yaşanır. İzlem yapılır.

Beslenme kısıtlaması ilk dönemde gereklidir. Uyum önemlidir. Öneriler yazılı verilir.

Süreç uzundur ve sabır gerektirir. Aşamalar arasında bekleme bulunur. Bu bilgi baştan paylaşılır.

Hiçbir tedavi sonucu önceden kesinlik taşımaz. Bireysel yanıt farklıdır. Değerlendirme klinik muayeneyle yapılır.

Sık sorulan sorular

Ortognatik cerrahi ve ortodonti hakkında en sık gelen sorular ve yanıtları aşağıdadır. Size özel değerlendirme ancak klinik muayene, röntgen ve ekip görüşmesi sonrasında yapılabilir.

Ortognatik cerrahi her çapraşıklıkta gerekir mi?

Gerekmez. Cerrahi yalnız sorunun kaynağı çene kemiklerinin konumu olduğunda gündeme gelir. Ayrım röntgen ve klinik muayeneyle yapılır.

Ameliyattan önce neden ortodontik tedavi yapılır?

Dişlerin kendi çeneleri üzerinde doğru sıraya dizilmesi gerekir. Böylece çeneler yeni konuma getirildiğinde kapanış oturur.

Cerrahi sonrasında ortodonti devam eder mi?

Eder. Kapanışın ince ayarı ameliyattan sonraki dönemde tamamlanır.

Süreç toplam ne kadar sürer?

Çoğu vakada on sekiz ile otuz ay arasında değişir. Süre olgunun kapsamına ve iyileşme yanıtına bağlıdır.

Ameliyat hastanede mi yapılır?

Yapılır. Cerrahi aşama genel anestezi altında hastane koşullarında gerçekleştirilir.

Cerrahi yerine dişlerle düzeltme mümkün müdür?

Bazı olgularda mümkündür. Buna kamuflaj tedavisi denir ve sınırları ayrı sayfada anlatılmaktadır.