Safir Braket ile Ortodontik Tedavi

Safir braket nedir?

Safir braket, dişin ön yüzüne yapıştırılan sabit bir ortodontik parçadır. Üretiminde tek kristalli alüminyum oksit kullanılır. Bu yapı malzemeye saydam bir görünüm kazandırır.

Saydamlık, safir braketi seramik braketten ayıran temel özelliktir. Braket kendi rengini taşımaz. Arkasındaki dişin rengini yansıtır ve o rengin bir parçası gibi görünür.

Bu nedenle görünüm hastadan hastaya değişir. Açık renkli dişlerde braket belirgin biçimde silikleşir. Koyu renkli dişlerde ise braket de koyu görünür.

Çalışma ilkesi diğer sabit sistemlerle aynıdır. Braketin üzerindeki yuvaya bir ark teli yerleştirilir. Tel, dişlere sürekli ve ölçülü kuvvet aktarır ve diş kemik içinde yer değiştirir.

Tel rengi görünürlükte belirleyici bir rol oynar. Saydam braketin arkasındaki metal tel fark edilir. Bu nedenle bazı vakalarda beyaz kaplı tel gündeme gelir.

Braketi tele bağlayan parça da görünümü etkiler. Şeffaf lastikler kullanılır ve bu lastikler zamanla renklenebilir. Her kontrolde yenilenirler.

Malzeme sert bir yapıdadır ve yüzeyi cilalıdır. Cilalı yüzey plak birikimini azaltır. Buna karşılık malzemenin kırılganlığı bir sınır oluşturur.

Arka bölgede çoğu zaman metal parçalar kullanılır. Azı dişleri gülümserken görünmez. Bu bölgede dayanıklılık, görünümden daha önemlidir.

Yöntem, sabit tedaviyi görünürlük kaygısı olan hastalar için erişilebilir kılar. Klinik hedeflerden ödün verilmesini gerektirmez. Malzeme seçimi tedavi planını değiştirmez.

Tek kristalli üretim, malzemenin içinde ışığı dağıtan sınırların bulunmaması anlamına gelir. Işık braketin içinden geçer ve arkadaki diş yüzeyine ulaşır. Saydam görünüm bu fiziksel özellikten doğar.

Braket yuvasının ölçüsü bu malzemede de tedaviyi belirler. Yuva genişliği, kullanılabilecek tel kalınlıklarını ve dişe aktarılacak kuvvetin niteliğini sınırlar. Ölçü, malzemeden bağımsız bir plan konusudur.

Kimler için uygundur?

Safir braket, daimi dişlenmesi tamamlanmış hastalar için düşünülür. Ergenlerde ve yetişkinlerde uygulanır. Görünürlük beklentisi yüksek olan hastalarda öne çıkar.

Açık renkli dişlere sahip hastalar bu yöntemden en çok yararlanan gruptur. Saydam braket dişin rengini aldığı için görünürlük en aza iner. Bu uyum muayenede değerlendirilir.

Sabit sistemle çözülebilen her vaka bu malzeme ile de ele alınabilir. Çapraşıklık, diş arası boşluk ve kapanış düzeltmeleri bunlara örnektir. Klinik hedef malzemeye göre değişmez.

Plak kullanım disiplinini sürdüremeyeceğini düşünen hastalar için uygun bir seçenektir. Sabit sistemde günlük kullanım süresi sorunu ortadan kalkar. Şeffaf plak ile karşılaştırma muayenede yapılır.

Derin kapanış bu yöntemin sınırıdır. Alt ön dişler kapanışta üst braketlere temas ediyorsa kırılma yinelenir. Bu vakalarda önce kapanış açılır veya metal braket tercih edilir.

Diş sıkma ve gıcırdatma alışkanlığı olan hastalarda risk yüksektir. Bu alışkanlık tedavi öncesinde sorgulanır. Gerekirse malzeme değiştirilir.

Ön dişlerinde kaplama bulunan hastalarda bağlantı gücü farklıdır. Porselen yüzeye yapıştırma ayrı bir hazırlık ister. Kopma ihtimali hastaya önceden anlatılır.

Koyu renkli dişlerde beklenen estetik kazanç sınırlı kalabilir. Bu vakalarda mat yüzeyli estetik seramik braket daha uyumlu bir görünüm verebilir.

Görünürlüğün tümüyle ortadan kalkması isteniyorsa tek seçenek dişin arka yüzüdür. Bu uygulama lingual braket sayfasında anlatılmıştır. Karar muayeneyle verilir.

Sporcu hastalarda darbe ihtimali ayrıca değerlendirilir. Temaslı sporlarda koruyucu kullanımı önerilir. Kırılma riski ve olası ek randevular hastaya önceden anlatılır.

Ağız bakımı bu yöntemde de ön koşuldur. Braket çevresi plak biriken bir bölgedir. Tedavi edilmemiş çürük ve diş eti iltihabı varken braket yapıştırılmaz.

Tedavi nasıl uygulanır?

Tedavi klinik muayene ile başlar. Dişler, diş etleri ve çene ilişkisi değerlendirilir. Panoramik ve sefalometrik röntgen alınır. Kapanış derinliği bu aşamada ayrıca ölçülür.

Diş rengi bu yöntemde ek bir değerlendirme başlığıdır. Saydam braketin görünümü doğrudan diş rengine bağlıdır. Beklenti bu ölçüme göre konuşulur.

İkinci adım tedavi planıdır. Diş hareketlerinin yönü ve sırası belirlenir. Yer gereksinimi hesaplanır. Hangi dişlere safir, hangilerine metal parça uygulanacağı kararlaştırılır.

Üçüncü adım braketlerin yapıştırılmasıdır. Diş yüzeyi temizlenir ve hazırlanır. Braketler tek tek konumlandırılır ve ışıkla sertleşen yapıştırıcı ile sabitlenir. İşlem yaklaşık bir saat sürer.

Braketlerin konumu sonucu doğrudan belirler. Yanlış konumlandırılmış bir braket dişi hedeflenenden farklı bir yere taşır. Bu nedenle yapıştırma aşamasında ölçüm ve kontrol yapılır.

Dördüncü adım ilk telin takılmasıdır. İnce ve esnek bir tel kullanılır. Tel, yuvaya şeffaf lastikler ile tutturulur. İlk günlerde hassasiyet beklenir.

Beşinci adım kontrollerdir. Hasta dört ile sekiz haftada bir çağrılır. Tel değiştirilir, lastikler yenilenir ve ilerleme değerlendirilir. Renklenen bağlantı parçaları bu randevularda yenilenir.

Tel değişimleri belirli bir sıra izler. Önce dişlerin sıralanması ve düzleşmesi hedeflenir. Ardından kapanış ilişkisi üzerinde çalışılır. Son aşamada ince ayar yapılır.

Ağız bakımı her kontrolde denetlenir. Hastaya ortodontik fırça, arayüz fırçası ve florürlü macun kullanımı anlatılır. Bu eğitim kontrollerde yinelenir.

Söküm, safir braketlerde özel uçlarla yapılır. Ardından yapıştırıcı artıkları temizlenir ve cila uygulanır. Aynı gün pekiştirme aşaması başlar; ayrıntılar pekiştirme ve retainer sayfasındadır.

Tel seçimi görünüm açısından hastayla konuşulur. Saydam braketin arkasındaki metal tel fark edilir. Beyaz kaplı tel kullanımı gündeme gelebilir; kaplama zamanla aşınabilir.

Altıncı adım bitirme aşamasıdır. Dişlerin eğim ve dönüş açıları ince ayarla düzeltilir. Kapanış ilişkisi kontrol edilir. Hedefe ulaşıldığında söküm planlanır.

Bakım eğitiminde beslenme kuralları da anlatılır. Sert kabuklu yemişler, buz, sert ekmek kabuğu ve kemikli etler kırılmanın en sık nedenleridir. Elma ve havuç gibi gıdalar dilimlenerek yenir.

Tedavi ne kadar sürer?

Süre vakanın karmaşıklığına bağlıdır. Sınırlı düzeltmeler altı ile on iki ay arasında tamamlanabilir. Kapsamlı vakalarda süre çoğunlukla on iki ile yirmi dört ay arasındadır.

Malzeme farkının süre üzerindeki etkisi sınırlıdır. Saydam yüzeyde telin kayması metale göre farklı olabilir. Bu fark toplam takvimde çoğu vakada belirleyici olmaz.

Kırılan braketler süreyi uzatan asıl etkendir. Kırılan parça yenilenene kadar o diş hareket etmez. Sert yiyecek kurallarına uyum bu nedenle takvimi doğrudan etkiler.

Çekim yapılan vakalarda boşlukların kapanması ek zaman ister. Bu vakalarda tedavi iki yıla yaklaşabilir. Ayrıntılar çekimli ortodontik tedavi sayfasındadır.

Bazı vakalarda yer sorunu çekim yerine mine aşındırma ile çözülür. Bu yöntem sınırlı yer kazandırır ve süreyi kısaltabilir. Ayrıntılar stripping sayfasındadır.

Ankraj gereksinimi olan vakalarda sisteme mini vida eklenebilir. Vida, istenmeyen diş hareketini engeller. Ayrıntılar mini vida ile ankraj sayfasında anlatılmıştır.

Kontrollere düzenli gelinmesi süreyi kısaltan en pratik etkendir. Kaçırılan randevu tel değişimini geciktirir. Her gecikme planlanan aşamayı öteler.

Lastik kullanımı istenen vakalarda uyum belirleyicidir. Lastikler çene ilişkisini düzeltmek için kullanılır. Düzensiz kullanım hedeflenen değişimi engeller.

Muayenede hastaya bir süre aralığı verilir. Bu aralık bir öngörüdür ve tedavi ortasında yeniden değerlendirilir. Güncel öngörü hastaya açıkça bildirilir.

Hareket hızını artırmayı amaçlayan yardımcı uygulamalar gündeme gelebilir. Bu uygulamaların her vakada aynı sonucu verdiği söylenemez. Ayrıntılar hızlandırılmış ortodonti sayfasındadır.

Yaş da süre üzerinde etkilidir. Genç hastalarda kemik yanıtı genellikle daha hızlıdır. İleri yaşta hareket daha yavaş olabilir; bu fark tedaviye engel değildir.

Bazı vakalarda braketler tüm dişlere aynı anda yapıştırılmaz. Önce bir çene hazırlanır, ardından diğeri sisteme alınır. Bu kademeli yaklaşım toplam takvimi bir miktar uzatabilir.

Yöntemin güçlü yanları

Saydamlık bu yöntemin öne çıkan yanıdır. Braket arkasındaki dişin rengini alır. Açık renkli dişlerde sistem konuşma mesafesinden güçlükle fark edilir.

Braketin rengi tedavi boyunca kararlı kalır. Malzeme ağız ortamında biçimini ve saydamlığını korur. Renklenme çoğunlukla değiştirilebilir bağlantı parçalarında görülür.

Sabit sistemin vaka aralığı korunur. Karmaşık kapanış düzeltmeleri ve kök hareketleri bu malzeme ile de yapılabilir. Estetik beklenti klinik hedefi daraltmaz.

Kuvvet kesintisiz uygulanır. Cihaz ağızdan çıkarılamaz. Tedavinin ilerlemesi hastanın günlük kullanım disiplinine bağlı kalmaz.

Yüzey cilası plak birikimini azaltır. Bu, diş eti sağlığı açısından pratik bir kolaylıktır. Yine de düzenli temizlik zorunluluğu ortadan kalkmaz.

Sistem onarılabilir. Kırılan braket yenilenir, bozulan tel değiştirilir. Bu müdahaleler kısa sürer ve plan bozulmadan sürdürülür.

Sistem tedavi sırasında farklı yardımcı parçalarla birleştirilebilir. Yay, zincir ve lastikler aynı ark üzerinde kullanılır. Plan değiştiğinde yeni bir cihaz üretilmesi gerekmez.

Kendinden kilitli tasarımlar bu malzemede de bulunur. Tel, elastik halka yerine braketteki kapakla tutulur. Ayrıntılar kendinden kilitli braket sayfasındadır.

Bu üstünlüklerin hiçbiri yöntemi diğerlerinden üstün kılmaz. Her sistemin çalıştığı alan farklıdır. Doğru seçim klinik bulgulara göre yapılır.

Malzeme ağız dokularına karşı kararlı davranır. Metal duyarlılığı bilinen hastalarda seçenek oluşturabilir. Bu bilgi ilk muayenede alınan tıbbi öyküde sorgulanır.

Kontrol randevuları görece kısadır. Hastanın evde ayrıca kullanması gereken bir cihaz çoğu vakada yoktur. Sorumluluk, temizlik ve beslenme kurallarıyla sınırlı kalır.

Diğer uzmanlık alanlarıyla birlikte çalışmaya elverişlidir. Protez ve periodontoloji ile ortak planlanan vakalarda kullanılır. Ortodontik hazırlık, diğer tedavilerin daha korunmacı yapılmasına olanak verir.

Riskler ve sınırlar

Her ortodontik tedavide olduğu gibi bu yöntemde de riskler bulunur. Bunların bilinmesi, tedaviye bilinçli onam vermenin ön koşuludur.

Kırılma en belirgin risktir. Malzeme sert, buna karşılık kırılgandır. Sert yiyecekler, buz ve darbe kırılmaya yol açabilir. Kırılan braket yenilenir ve tedavi birkaç hafta uzayabilir.

Kırılan braketin yerine yenisi yapıştırılır. Bu işlem diş yüzeyinin yeniden hazırlanmasını gerektirir. Aynı dişte yinelenen kopmalar mine yüzeyi için ek bir yük oluşturur.

Renklenme ikinci başlıktır. Braketin kendisi rengini korur. Bağlantı lastikleri ise kahve, çay ve sigaradan etkilenir. Bu parçalar kontrollerde yenilenir.

Mine yüzeyinde beyaz leke oluşumu bu yöntemde de görülebilir. Braket çevresinde biriken plak minerali çözer. Düzenli fırçalama, arayüz fırçası ve florür kullanımı riski azaltır.

Diş eti iltihabı üçüncü risk başlığıdır. Braketler temizliği güçleştirir. Kanayan diş eti bakımın yetersiz olduğunun ilk işaretidir.

Kök yüzeyinde kısalma ortodontik hareketin bilinen bir yan etkisidir. Genellikle sınırlı düzeyde kalır. Kontrol filmleri bu değişimi izlemek için kullanılır.

Söküm aşaması ayrı bir dikkat ister. Sert malzemenin sökümünde mine yüzeyine binen kuvvet farklıdır. Özel uçlar ve kontrollü teknik bu nedenle kullanılır.

Derin kapanış ve diş sıkma alışkanlığı bu yöntemin klinik sınırlarıdır. Her ikisinde de kırılma yinelenir. Bu vakalarda malzeme değiştirilir veya kapanış önce açılır.

Bu sayfadaki bilgi genel bilgilendirme amaçlıdır. Sizin için uygun yöntemin ne olduğu, ancak muayene ve röntgen değerlendirmesi sonrasında söylenebilir.

Çene ekleminde şikâyeti olan hastalarda plan ayrı bir dikkat ister. Mevcut şikâyetin ortodontik hareketle ilişkisi değerlendirilir. Tedavi sırası ve hedefi buna göre düzenlenir.

Tedavi sonunda dişlerin konumu korunmazsa geri dönme görülür. Bu, yöntemin değil pekiştirme aşamasının atlanmasının sonucudur. Pekiştirme planı tedavi başında hastayla konuşulur.

Braketin saydamlığı, altında oluşan renk değişikliğini daha görünür kılabilir. Bu durum bakımın yetersiz kaldığı vakalarda ortaya çıkar. Düzenli temizlik ve florür kullanımı bu riski azaltır.

Braket söküldükten sonra

Braketlerin sökülmesi tedavinin bitişi değildir. Dişler yeni konumlarında henüz kavranmamıştır. Bu dönemde geri dönme eğilimi yüksektir.

Söküm günü pekiştirme aracı hazırlanır. Alt ve üst çene için ayrı planlanabilir. Dişlerin arka yüzüne yapıştırılan ince tel veya geceleri takılan plak kullanılır.

Cochrane derlemesi, tedavi sonrasında bir pekiştirme yönteminin kullanılması gerektiğini ortaya koymaktadır. Hangi yöntemin üstün olduğu konusunda kanıtlar sınırlıdır. Seçim vakaya göre yapılır.

İlk aylarda kullanım süresi daha uzundur. Kontroller sonucunda süre kademeli olarak azaltılabilir. Karar hekime aittir.

Söküm sonrasında diş yüzeyi temizlenir ve cilalanır. Yapıştırıcı artıkları özenle kaldırılır. Bu işlem yüzeyin pürüzsüz kalmasını sağlar.

Florür uygulaması önerilebilir. Amaç, tedavi boyunca zorlanan mine yüzeyini desteklemektir. Evde kullanılacak macun ayrıca anlatılır.

Diş eti sağlığı yeniden değerlendirilir. Braket varken oluşan iltihap çoğu zaman gerileyerek düzelir. Gerekirse diş taşı temizliği planlanır.

Pekiştirme döneminde kontroller sürer. Yapıştırılan tel kopabilir, plak deforme olabilir. Kazanılan sonucun korunması düzenli kontrole bağlıdır.

Bölümdeki diğer yöntemleri karşılaştırmak isterseniz tedaviler bölümüne dönebilirsiniz.

Sökümün hemen ardından ölçü veya tarama alınır. Pekiştirme plağı bu kayıt üzerinden üretilir. Gecikme, dişlerin konumunun değişmesine ve plağın oturmamasına yol açabilir.

Yirmi yaş dişleri bu dönemde ayrıca değerlendirilir. Karar klinik ve röntgen bulgularına dayanır. Değerlendirme gerektiğinde çene cerrahisi ile birlikte yürütülür.

Söküm günü hastaya bakım yönergesi yazılı olarak verilir. Pekiştirme aracının kullanım süresi, temizliği ve kontrol takvimi bu belgede yer alır. Böylece bilgi zamanla eksilmez.

Sık sorulan sorular

Muayenede en sık gelen sorular ve yanıtları aşağıdadır. Sizin durumunuza özel yanıtlar ancak klinik değerlendirme sonrasında verilebilir.

Safir braket ile seramik braket arasındaki fark nedir?

İkisi de alüminyum oksit esaslıdır. Safir braket tek kristalli üretilir ve saydamdır; arkasındaki diş rengini alır. Çok kristalli seramik braket ise mat ve diş rengine yakındır.

Safir braket görünmez mi?

Görünmez değildir. Saydam olduğu için uzaktan güç fark edilir. Yakın mesafede braket ve tel görülebilir. Tel rengi de görünürlüğü etkiler.

Safir braket renk değiştirir mi?

Braketin kendisi genellikle rengini korur. Renklenme çoğunlukla braketi tele bağlayan şeffaf lastiklerde olur. Bu lastikler her kontrolde yenilenir.

Dişlerim koyu renkli; safir braket uygun olur mu?

Safir braket arkasındaki dişin rengini yansıtır. Koyu dişlerde braket de koyu görünür. Bu vakalarda mat seramik braket daha uyumlu bir görünüm verebilir.

Safir braket kırılır mı?

Malzeme sert, buna karşılık kırılgandır. Sert yiyecekler ve darbe kırılmaya yol açabilir. Kırılan braket yenilenir; bu durum tedaviyi birkaç hafta uzatabilir.

Tedavi süresi diğer braketlere göre değişir mi?

Süreyi belirleyen asıl etken vakanın karmaşıklığı ve kontrollere uyumdur. Malzeme farkının toplam süre üzerindeki etkisi çoğu vakada belirleyici değildir.