Invisalign ile Ortodontik Tedavi

Invisalign nedir?

Invisalign, şeffaf plak yöntemini uygulayan ticari bir ortodontik sistemdir. Yöntemin genel çerçevesi şeffaf plak tedavisi sayfasında anlatılmaktadır. Bu sayfa sistemin kendine özgü yanlarını ele alır.

Sistem, hastaya birbirini izleyen plaklardan oluşan bir dizi verilmesine dayanır. Her plak dişleri hedef konuma doğru küçük bir adım taşır. Aşamalar arasındaki fark çıplak gözle ayırt edilemeyecek kadar küçüktür.

Plaklar tıbbi kullanıma uygun saydam plastikten üretilir. Üretici, kendi geliştirdiği çok katmanlı bir malzeme kullandığını bildirir. Malzemenin kuvvet verme davranışı plak tasarımını etkiler.

Tedavi ağız içi tarama veya ölçü ile başlar. Elde edilen üç boyutlu model, üreticinin planlama yazılımına aktarılır. Hekim bu yazılım üzerinde diş hareketlerini ve sıralarını belirler.

Planlama aşaması hekimin kararıyla tamamlanır. Yazılım bir öneri üretir, ancak son plan hekim tarafından onaylanır. Onaylanmayan plan üretime gönderilmez.

Plakların dişi itmesi tek başına yeterli olmaz. Bazı hareketler için diş yüzeyine ataçman denen küçük kompozit tutucular yapıştırılır. Bu tutucular plağa tutunma noktası verir.

Sistem 1990'lı yılların sonunda kullanıma girmiştir. Malzeme, üretim düzeni ve planlama yazılımı bu süre içinde birçok kez değişmiştir. Dişi hareket ettiren biyolojik ilke ise aynı kalmıştır.

Ticari ad, yöntemi kendi başına farklı kılmaz. Sonuç, tanının doğruluğuna, planın niteliğine ve hastanın kullanım düzenine bağlıdır. Bu üç değişken bütün plak sistemlerinde ortaktır.

Sistemin ergen ve çocuk hastalar için ayrı sürümleri bulunur. Bunlar Invisalign Teen ve Invisalign First sayfalarında anlatılmaktadır. Ayrım yaş ve dişlenme dönemine göre yapılır.

Plak dizisindeki aşama sayısı vakaya göre değişir. Basit vakalarda birkaç on aşama yeterli olabilir. Karmaşık vakalarda sayı belirgin biçimde artar.

Plaklar dişlerin tamamını saran tek parça hâlinde üretilir. Kuvvet, plağın hedeflenen konuma göre biraz farklı biçimde üretilmesinden doğar. Diş bu farkı kapatmak için yavaşça yer değiştirir.

Dişi hareket ettiren biyolojik süreç sabit sistemlerdekiyle aynıdır. Kemik kontrollü kuvvet altında bir yanda erir, diğer yanda yeniden yapılanır. Bu süreç zaman ister ve hızlandırılamaz.

Plak dizisi tek seferde değil aşamalar hâlinde teslim edilir. Böylece ilerleme kontrol randevularında ölçülebilir. Sapma görülürse plan erken aşamada düzeltilir.

Sistemin çalışması için plakların doğru sırayla kullanılması gerekir. Aşama atlanması planlanan hareketi bozar. Sıra hekim tarafından belirlenir ve yazılı olarak paylaşılır.

Kimler için uygundur?

Uygunluk kararı klinik muayene, fotoğraf ve röntgen incelemesi sonrasında verilir. Ticari sistem seçimi bu değerlendirmenin sonucudur. Karar hasta talebiyle değil bulgularla verilir.

Ön bölgedeki çapraşıklık ve aralık sorunları sistemin sık kullanıldığı durumlardandır. Bu hareketler plakla denetlenebilir niteliktedir. Sonuç kullanım düzenine bağlıdır.

Hafif ve orta düzeydeki kapanış sorunlarında da kullanılabilir. Değerlendirme hareketin türüne ve miktarına göre yapılır. Sınırlar ilk görüşmede aktarılır.

Daha önce ortodontik tedavi görmüş ve dişleri yeniden bozulmuş hastalar sık başvuran gruplardandır. Bu vakalarda hareket miktarı genellikle sınırlıdır. Plak yöntemi bu nedenle uygun olabilir.

Erişkin hastalarda estetik kaygı yöntem tercihini etkileyebilir. Ancak tercih tek başına belirleyici değildir. Klinik uygunluk her durumda önce gelir.

Günde 20-22 saatlik kullanımı sürdüremeyecek hastalar için yöntem uygun değildir. Bu durumda sabit sistemler daha güvenli bir seçenektir. Değerlendirme ilk görüşmede açıkça yapılır.

İleri iskeletsel uyumsuzluk bulunan hastalarda plak tek başına yeterli olmaz. Bu vakalarda cerrahi destek gündeme gelebilir. Ayrım röntgen incelemesiyle yapılır.

Tedavi edilmemiş çürük ve diş eti hastalığı bulunan hastalarda tedaviye başlanmaz. Bu sorunlar önce giderilir. Ortodontik plan sonrasında kurulur.

Gömülü diş bulunan bazı vakalarda plak yetersiz kalır. Bu hareketler için sabit sistem veya ek düzenek gerekebilir. Karar röntgen bulgularına dayanır.

Sistem seçimi ile yöntem seçimi ayrı kararlardır. Önce plak mı braket mi sorusu yanıtlanır. Karşılaştırma şeffaf plak mı braket mi sayfasındadır.

Hasta ile plan arasındaki uyum ilk görüşmede değerlendirilir. Kullanım düzenini sürdürebileceğini belirten hastalarda yöntem daha güvenilir ilerler. Bu değerlendirme yargılayıcı değil planlayıcı niteliktedir.

Çok sayıda protez ve kaplama bulunan hastalarda değerlendirme ayrıca yapılır. Ataçmanların yapıştırılacağı yüzeyler bu vakalarda sınırlı olabilir. Karar muayene bulgularına dayanır.

Diş eksikliği bulunan hastalarda ortodontik plan protez planıyla birlikte kurulur. Boşlukların hangi ölçüde kapatılacağı önceden kararlaştırılır. Bu iş birliği tedavi sonucunu doğrudan etkiler.

Ergen hastalarda uygunluk ayrı bir başlık altında değerlendirilir. Dişlenme dönemi ve kullanım düzeni birlikte ele alınır. Ayrıntılar sistemin ergenlere yönelik sürümü sayfasında yer alır.

Tedavi nasıl uygulanır?

İlk randevuda klinik muayene yapılır ve kayıtlar alınır. Ağız içi tarama, fotoğraf ve gerekli röntgenler bu kapsamdadır. Kayıtlar planlamanın temelini oluşturur.

Kayıtlar üreticinin planlama sistemine aktarılır. Hekim bu sistemde hareket sırasını ve miktarını belirler. Plan üzerinde birden çok düzeltme yapılabilir.

Plan onaylandıktan sonra plak dizisi üretime gönderilir. Üretim süresi teslim düzenine göre değişir. Hasta teslim tarihini randevuda öğrenir.

İlk teslim randevusunda plakların kullanımı ayrıntılı anlatılır. Takma ve çıkarma yöntemi hasta üzerinde gösterilir. Temizlik düzeni de bu randevuda aktarılır.

Ataçman gereken vakalarda tutucular bu aşamada yapıştırılır. İşlem diş yüzeyinde madde kaybı yaratmaz. Tutucular tedavi sonunda sökülür.

Hasta her plağı hekimin belirlediği süre boyunca kullanır. Süre dolduğunda sıradaki plağa geçilir. Değişim takvimi yazılı olarak paylaşılır.

Kontroller çoğu vakada altı ile on hafta aralıklarla planlanır. Her kontrolde ilerleme ölçülür ve plana uyum değerlendirilir. Gerekirse takvim güncellenir.

Bazı vakalarda dişler arasında sınırlı miktarda mine aşındırması yapılır. İşlem stripping olarak adlandırılır. Karar plan aşamasında verilir.

Aktif dönemin sonunda plan ile ulaşılan durum karşılaştırılır. Fark varsa yeni kayıt alınır ve ek plak dizisi üretilir. Bu aşama tedavinin olağan parçasıdır.

Ek dizi gereksinimi bir aksaklık göstergesi değildir. Diş hareketi her hastada birebir öngörüldüğü gibi gerçekleşmez. Düzeltme bu nedenle plana dâhildir.

Aktif dönem tamamlandığında ataçmanlar sökülür ve yüzeyler cilalanır. Ardından pekiştirme düzeneği hazırlanır. Bu geçiş aynı randevuda yapılabilir.

Tedavi başlamadan önce ağız içi tarama verilerinin niteliği denetlenir. Eksik veya bozuk tarama plan hatasına yol açabilir. Gerekirse tarama yenilenir.

Plakların temizliği için ılık su ve yumuşak fırça kullanılır. Sıcak su plağın biçimini bozabilir. Temizlik düzeni ilk teslim randevusunda anlatılır.

Kullanılmayan plaklar kendi kutusunda saklanır. Peçete içinde bırakılan plaklar sık kaybedilir. Bu ayrıntı kayıpların önemli bölümünü önler.

Bir önceki plak tedavi boyunca saklanır. Kayıp durumunda geçici olarak bu plağa dönülebilir. Saklama düzeni hastaya başta anlatılır.

Tedavi ne kadar sürer?

Tedavi süresi vakanın karmaşıklığına ve hareket miktarına göre değişir. Çoğu vakada altı ile on sekiz ay arasında bir süre öngörülür. Karmaşık vakalarda süre uzar.

Süre öngörüsü kayıtlar incelendikten sonra paylaşılır. Öngörü kesin bir taahhüt değildir. Bireysel biyolojik yanıt farklılık gösterir.

Plak sayısı süreyi doğrudan etkiler. Aşama sayısı arttıkça tedavi uzar. Sayı planlama aşamasında belirlenir.

Plak değişim sıklığı da süreyi belirleyen etkenlerdendir. Sıklık hekim tarafından vakaya göre ayarlanır. Hasta kendi kararıyla hızlandıramaz.

Günlük kullanım süresinin altına inilmesi tedaviyi uzatır. Bu durumda dişler plaktaki konuma yetişemez. Sonraki plaklar tam oturmaz.

Ek plak dizisi gereken vakalarda süre bir miktar uzar. Bu ek dönem genellikle birkaç ayla sınırlı kalır. Süre kontrolde paylaşılır.

Ataçman düşmesi veya plak kaybı da takvimi etkileyebilir. Bu durumlarda kliniğe zaman geçirmeden ulaşılması gerekir. Gecikme kayıp süreyi büyütür.

Tedaviye eşlik eden diğer diş tedavileri planı etkileyebilir. Bu işlemler için ayrı randevu gerekebilir. Takvim buna göre düzenlenir.

Pekiştirme dönemi tedavi süresine dâhil değildir. Aktif dönem bittiğinde ayrı bir dönem başlar. Süresi hekim tarafından belirlenir.

Süre öngörüsü kontrol randevularında güncellenir. İlerleme plandan hızlı ya da yavaş olabilir. Güncel öngörü her kontrolde paylaşılır.

Diş hareketine karşı biyolojik yanıt yaşla birlikte bir miktar yavaşlayabilir. Erişkin hastalarda süre bu nedenle uzayabilir. Fark vakadan vakaya değişir.

Tedavi sırasında çekim gereken vakalarda süre farklı hesaplanır. Boşluğun kapatılması ek aşama ister. Bu olasılık plan aşamasında değerlendirilir.

Randevulara düzenli gelinmesi süreyi doğrudan etkiler. Kaçırılan kontrol, plandan sapmanın geç fark edilmesine yol açar. Bu gecikme tedaviyi uzatır.

Yöntemin sağladıkları

Plaklar saydamdır ve ağızda güçlükle fark edilir. Bu özellik erişkin hastalar için önem taşıyabilir. Estetik beklenti yine de klinik uygunluğun önüne geçmez.

Plaklar çıkarılabilir niteliktedir. Yemek sırasında çıkarıldığı için beslenme alışkanlığı büyük ölçüde korunur. Sabit sistemlerdeki yiyecek kısıtları burada azdır.

Diş fırçalama ve diş ipi kullanımı plak çıkarılarak yapılır. Bu düzen ağız bakımını kolaylaştırır. Bakım yine de düzenli olmak zorundadır.

Braket ve tel bulunmadığı için yanak ve dudak yüzeyinde tahriş genellikle daha azdır. İlk günlerde plak kenarında hafif bir baskı hissi olabilir. Bu his kısa sürede geçer.

Planlama üç boyutlu model üzerinde yapılır. Hareket sırası tedavi başlamadan görülebilir. Bu yapı hekim ile hasta arasındaki bilgilendirmeyi kolaylaştırır.

Acil randevu gereksinimi sabit sistemlere göre daha seyrek olabilir. Braket kopması gibi durumlar burada görülmez. Ataçman düşmesi ise olabilir.

Kontrol randevuları bazı vakalarda daha seyrek planlanabilir. Bu düzen uzak mesafeden gelen hastalar için elverişlidir. Aralık yine klinik bulgulara göre belirlenir.

Plakların pekiştirme dönemine geçişi kolaydır. Aynı üretim düzeniyle hareketli pekiştirme apareyi hazırlanabilir. Karar hekim tarafından verilir.

Sporla ilgilenen hastalarda plak geçici olarak çıkarılabilir. Temas sporlarında koruyucu kullanımı kolaylaşır. Kullanım süresi yine de korunmalıdır.

Yöntemin sağladıkları vaka bazında değerlendirilir. Her hasta bu başlıkların tamamından aynı ölçüde yararlanmaz. Beklenti ilk görüşmede gerçekçi biçimde konuşulur.

Plak yüzeyi düz olduğu için ağız içi yumuşak dokularla teması yumuşaktır. Sabit sistemlerdeki tel uçları burada bulunmaz. Bu yapı ilk uyum dönemini kolaylaştırır.

Nefesli çalgı çalan hastalarda uyum genellikle daha kısa sürer. Plak gerektiğinde çıkarılabilir. Kullanım süresi yine de korunmalıdır.

Fotoğraf ve toplantı gibi durumlarda plak kısa süreliğine çıkarılabilir. Bu esneklik günlük düzeni kolaylaştırır. Sürenin telafi edilmesi gerekir.

Tedavi kayıtları dijital ortamda saklanır. Başlangıç ve güncel durum karşılaştırmalı olarak ölçülebilir. Bu kayıtlar uzun süren tedavilerde izlemi kolaylaştırır.

Riskler ve sınırlar

Yöntemin en belirgin sınırı kullanım süresine bağımlı olmasıdır. Plak ağızda değilken diş hareketi durur. Sorumluluk büyük ölçüde hastadadır.

Bazı diş hareketleri plakla planlandığı ölçüde gerçekleşmeyebilir. Kök hareketi ve dönme hareketleri bu grupta sayılabilir. Bu durumda plan gözden geçirilir.

Ek plak dizisi gereksinimi olağandır. Bu gereksinim tedavi süresini ve randevu sayısını artırır. Hasta bu olasılık konusunda başta bilgilendirilir.

Ataçmanların düşmesi tedavi sırasında görülebilir. Düşen ataçman yenilenir. Gecikme planlanan hareketi aksatabilir.

Plak takılıyken şekerli içecek tüketilmesi çürük riskini artırır. Sıvı plak ile diş arasında kalır. Bu nedenle su dışındaki içecekler plak çıkarılarak içilir.

Ağız bakımının aksaması diş eti sorunlarına yol açabilir. Plak dişeti kenarını örter. Düzenli fırçalama bu nedenle önem taşır.

İlk günlerde konuşmada hafif bir değişiklik olabilir. Dil plağın kalınlığına birkaç gün içinde alışır. Konuşma çoğu hastada kısa sürede normale döner.

Her yeni plakta bir-iki gün süren basınç hissi beklenir. Bu his diş hareketinin doğal sonucudur. Şiddeti çoğu hastada hafiftir.

Ortodontik tedavilerde kök ucu kısalması görülebilen bir durumdur. Risk plak sistemlerinde de vardır. İzlem röntgenle yapılır.

Plak kaybı tedaviyi aksatan durumlardandır. Kayıp hâlinde genellikle bir önceki plağa dönülür. Karar hekim tarafından verilir.

Ticari adın kendisi sonucu güvence altına almaz. Tanı, plan ve kullanım düzeni belirleyici olmayı sürdürür. Bu çerçeve ilk görüşmede aktarılır.

Tedavi sonrası nüks her ortodontik yöntemde olasıdır. Pekiştirme bu nedenle zorunludur. Düzenek kullanılmadığında dişler eski konumuna yönelebilir.

Plakların uzun süre ağız dışında kalması aşamaların oturmamasına yol açar. Bu durumda geriye dönülmesi gerekebilir. Karar kontrolde verilir.

Ağız kuruluğu bulunan hastalarda çürük riski artabilir. Plak tükürüğün diş yüzeyine ulaşmasını sınırlar. Bu hastalarda bakım düzeni ayrıca planlanır.

Sigara kullanımı plak yüzeyinde renklenmeye yol açabilir. Renklenen plak saydamlığını yitirir. Bu etki yöntemin estetik yönünü azaltır.

İnternet üzerinden hekim muayenesi olmadan yürütülen plak uygulamaları risk taşır. Tanı ve izlem bu düzende eksik kalır. Muayenehanemizde tedavi yalnız klinik muayene sonrasında planlanır.

Tedaviden sonra

Aktif dönem tamamlandığında pekiştirme başlar. Bu geçiş beklemeye alınmaz. Düzenek genellikle aynı randevuda hazırlanır.

Pekiştirme için sabit tel, hareketli aparey veya ikisinin birlikte kullanımı planlanabilir. Seçim vakaya göre yapılır. Ayrıntılar pekiştirme ve retainer sayfasındadır.

Hareketli pekiştirme apareyi ilk dönemde daha uzun süre kullanılır. Süre zamanla azaltılabilir. Azaltma kararı hekim tarafından verilir.

Sabit pekiştirme teli dişlerin arka yüzeyine yapıştırılır. Dışarıdan görünmez. Düzenli kontrol ister.

Pekiştirme döneminde de kontrol randevuları sürer. Aralıklar aktif döneme göre daha uzundur. Randevular takvime bağlanır.

Pekiştirme düzeneğinin kırılması veya kaybı hâlinde kliniğe ulaşılması gerekir. Beklemek diş konumunun değişmesine yol açabilir. Yenileme kısa sürede yapılır.

Ataçmanların sökülmesinden sonra diş yüzeyleri cilalanır. Yüzeyde madde kaybı beklenmez. Kontrol muayenesinde yüzeyler yeniden değerlendirilir.

Tedavi sonrasında altı aylık diş hekimi kontrollerinin sürdürülmesi önerilir. Bu kontroller çürük ve diş eti izlemi için gereklidir. Ortodontik kontrol bunun yerine geçmez.

Yıllar içinde küçük konum değişiklikleri görülebilir. Bu değişim yaşla ilişkili doğal bir süreçtir. Pekiştirme düzeneği bu etkiyi sınırlar.

Pekiştirme apareyinin temizliği plaklarla aynı düzende yapılır. Ilık su ve yumuşak fırça yeterlidir. Diş macunu aparey yüzeyini çizebilir.

Pekiştirme döneminde diş eti sağlığı da izlenir. Sabit tel çevresinde diş taşı birikebilir. Düzenli temizlik bu birikimi sınırlar.

Aparey kullanımının azaltılması aşamalı yapılır. Ani bırakma konum değişikliği riskini artırır. Takvim hekim tarafından belirlenir.

Tedavi sonrası kayıtlar dosyada saklanır. Gelecekte bir değişiklik görülürse karşılaştırma bu kayıtlarla yapılır. Bu düzen izlemi kolaylaştırır.

Sık sorulan sorular

Aşağıdaki başlıklar muayenehanemizde en sık sorulan sorulardan derlenmiştir.

Invisalign ile diğer şeffaf plaklar arasındaki fark nedir?

Temel çalışma ilkesi aynıdır; dişler birbirini izleyen plaklarla hareket ettirilir. Fark üretici, plak malzemesi, planlama yazılımı ve aşama tasarımındadır. Hangi sistemin kullanılacağına vakanın gerekleri belirler.

Invisalign her ortodontik soruna uygulanabilir mi?

Hayır. Sıralanma bozuklukları ve hafif ile orta düzeydeki kapanış sorunlarında sık kullanılır. İleri iskeletsel uyumsuzluk ve büyük diş hareketi gereken vakalarda sabit sistem veya cerrahi destek gerekir.

Plakları günde kaç saat takmam gerekir?

Kabul edilen kullanım süresi günde 20-22 saattir. Plaklar yalnız yemek, içecek ve diş fırçalama sırasında çıkarılır. Sürenin altına inildiğinde diş hareketi planlanandan geride kalır.

Tedavi başlarken kaç plak veriliyor?

Plaklar tedavi boyunca aşamalar hâlinde teslim edilir. Bir kontrolde birkaç aşamalık plak verilmesi olağandır. Teslim düzeni hekim tarafından belirlenir.

Dişlerimin üzerine bir şey yapıştırılacak mı?

Çoğu vakada evet. Diş yüzeyine ataçman denen küçük kompozit tutucular yapıştırılır. Bu tutucular planlanan hareketin gerçekleşmesine yardımcı olur ve tedavi sonunda sökülür.

Tedavi bittiğinde pekiştirme gerekiyor mu?

Evet. Pekiştirme dönemi her ortodontik tedavide gereklidir. Sabit tel veya hareketli aparey kullanılır; süresi hekim tarafından belirlenir.