Tedavi Bitişi ve Pekiştirme

Bitiş randevusunun amacı

Bitiş randevusu, aktif ortodontik tedavinin tamamlandığı gündür. Bu randevunun amacı yalnızca braketleri çıkarmak değildir. Aynı zamanda pekiştirme dönemini başlatmaktır.

Braketler, planlanan hareketler tamamlandığında çıkarılır. Karar klinik değerlendirmeyle verilir. Süre tek başına ölçüt değildir.

Çıkarma kararından önce son kontroller yapılır. Diş eksenleri, orta hat ve kapanış ilişkisi değerlendirilir. Gerekirse birkaç randevu daha eklenir.

Bu son ayarlar küçük görünür ama sonucu belirler. Aceleyle bitirilen tedavilerde geri dönme olasılığı artar. Bu nedenle bitirme aşaması atlanmaz.

Randevunun ikinci amacı bitiş kayıtlarını almaktır. Fotoğraf, ölçü veya tarama yapılır. Gerekirse kontrol röntgeni istenir.

Bu kayıtlar başlangıç kayıtlarıyla karşılaştırılır. Değerlendirme hastayla paylaşılır. Dosyaya işlenir.

Üçüncü amaç pekiştirme apareylerinin hazırlanmasıdır. Bunun için ölçü veya tarama gerekir. Aparey buna göre üretilir.

Dördüncü amaç bilgilendirmedir. Pekiştirme döneminin nasıl yürütüleceği anlatılır. Kullanım süreleri ve kontrol düzeni bildirilir.

Pekiştirme döneminin gerekliliği bu randevuda ayrıntılı açıklanır. Dişler yeni konumlarında hemen sabitlenmez. Çevre dokunun uyum sağlaması zaman ister.

Bu uyum süreci aylar sürer. Bu dönemde diş konumu değişmeye açıktır. Aparey bu değişikliği sınırlar.

Cochrane derlemesi, pekiştirme yöntemleri arasında belirgin bir üstünlük ortaya koymamıştır. Yöntem seçimi klinik duruma ve hasta uyumuna göre yapılır. Ortak nokta, kullanımın sürdürülmesidir.

Beşinci amaç, diş hekimine yönlendirmedir. Gerekiyorsa dolgu, beyazlatma veya protez planı için sevk yapılır. Bu işlemler ortodontik tedaviden sonra yapılır.

Randevunun sonunda hastanın soruları yanıtlanır. Belgeler ve kayıtlar teslim edilir. Bir sonraki kontrol tarihi verilir.

Bitiş randevusu çoğu hasta için uzun bir sürecin tamamlanması anlamına gelir. Bu nedenle beklenti yüksektir. Randevunun akışı baştan anlatılarak bu beklenti karşılanır.

Aynı randevuda pekiştirmeye geçilmesinin nedeni zaman kaybını önlemektir. Braketler çıktıktan sonraki ilk günler konum değişikliğine en açık dönemdir. Bu nedenle ara verilmez.

Randevunun sonunda tedavi dosyası kapatılmaz, izlem dosyasına dönüşür. Pekiştirme kontrolleri bu dosya üzerinden yürütülür. Kayıtlar saklanır.

Randevuda ne yapılır?

Randevu, son bir ağız içi değerlendirmeyle başlar. Kapanış ve diş konumları gözden geçirilir. Çıkarma kararı doğrulanır.

Ardından tel çıkarılır. Bağlantılar çözülür ve tel ağızdan alınır. Bu adım kısa sürer.

Braketler özel bir pens yardımıyla çıkarılır. Braket hafifçe sıkıştırılır ve yapıştırıcı bağı ayrılır. İşlem ağrılı değildir.

Çıkarma sırasında kısa süreli bir basınç hissedilir. Anestezi gerekmez. Her braket için birkaç saniye yeterlidir.

Braketler çıktıktan sonra diş yüzeyinde yapıştırıcı artıkları kalır. Bu artıklar özel uçlarla temizlenir. Bu adım en uzun süren bölümdür.

Temizlik dikkatle yapılır. Amaç, mine yüzeyine zarar vermeden artığı almaktır. Bu nedenle acele edilmez.

Ardından dişler cilalanır. Yüzey pürüzsüz hale getirilir. Bu işlem bir beyazlatma değildir.

Cilalamadan sonra ağız çalkalanır. Diş yüzeyleri kontrol edilir. Kalan artık varsa temizlenir.

Sonraki adım pekiştirme için ölçü veya tarama alınmasıdır. Hareketli plaklar bu kayda göre üretilir. Teslim tarihi bildirilir.

Sabit lingual tel çoğunlukla aynı randevuda yapıştırılır. Tel, ön dişlerin arka yüzüne uygulanır. Yapıştırma ışıkla sertleştirilir.

Sabit tel takıldıktan sonra kapanış kontrol edilir. Telin karşı dişlere temas etmemesi gerekir. Gerekirse düzeltme yapılır.

Bitiş kayıtları alınır. Fotoğraf ve gerekirse röntgen bu aşamada yapılır. Kayıtlar dosyaya işlenir.

Son olarak pekiştirme dönemi anlatılır. Kullanım süreleri, temizlik ve kontrol düzeni açıklanır. Bilgiler yazılı olarak verilir.

Braketler çıkarılmadan önce hastaya işlemin nasıl ilerleyeceği anlatılır. Her adımın ne kadar süreceği bildirilir. Bu bilgilendirme randevuyu rahatlatır.

Yapıştırıcı temizliği sırasında ara ara dinlenme verilebilir. Uzun süre ağzın açık kalması yorucudur. Hastanın rahatı gözetilir.

Temizlik bittikten sonra diş yüzeyleri hastaya ayna ile gösterilir. Sonuç birlikte değerlendirilir. Sorular bu aşamada yanıtlanır.

Süreler ve kullanım düzeni

Bitiş randevusu çoğunlukla 45 ila 90 dakika sürer. Süre, braket sayısına ve temizlik aşamasının uzunluğuna bağlıdır. İki çene birlikte yapılıyorsa daha uzundur.

Sabit lingual tel yapıştırma bu sürenin içindedir. Ek bir randevu gerekmez. Ölçü alma da aynı randevuda yapılır.

Hareketli pekiştirme plakları çoğunlukla birkaç gün içinde teslim edilir. Teslim randevusu kısa sürer. Kullanım o randevuda anlatılır.

Pekiştirme döneminin ilk yılında daha yoğun kullanım önerilir. Bazı planlarda ilk aylarda gün içinde de takılması istenir. Düzen klinik duruma göre belirlenir.

İlk yıldan sonra gece kullanımına geçilir. Bu düzen uzun süre sürdürülür. Kaynaklar süresiz kullanım önermektedir.

Sabit lingual tel takılı kaldığı sürece görev yapar. Ayrıca bir kullanım süresi gerektirmez. Ancak düzenli kontrol ister.

Pekiştirme kontrolleri ilk yıl birkaç ayda bir yapılır. Sonrasında yılda bir kontrol yeterli olabilir. Sıklık klinik duruma göre belirlenir.

Kontrolde telin bütünlüğü ve plağın oturması değerlendirilir. Diş konumundaki değişiklikler izlenir. Gerekirse yeni plak hazırlanır.

Hareketli plak kırılırsa geciktirilmeden bildirilmelidir. Kısa süreli kullanmama bile değişikliğe yol açabilir. Yeni plak hazırlanır.

Sabit tel koptuysa hızlı onarım gerekir. Kopan bölgedeki dişler hareket edebilir. Randevu öncelikli verilir.

Plak dar geliyorsa zorlanmamalıdır. Bu, diş konumunun değiştiğini gösterebilir. Randevu alınmalıdır.

Uzun süre kullanılmamış bir plak takılmaya çalışılmamalıdır. Zorlama zarar verebilir. Değerlendirme gerekir.

Pekiştirme dönemi ortodontik sürecin ayrılmaz parçasıdır. Süresi aktif tedaviden uzundur. Bu, tedavinin başında bildirilir.

Pekiştirme apareyi kullanımı zamanla azalan bir düzen izler. Başlangıçta yoğun, sonrasında gece kullanımı biçimindedir. Bu geçiş kontrolde belirlenir.

Kullanım süresine ilişkin bir üst sınır bildirilmemektedir. Kaynaklar sürdürülen kullanımı önermektedir. Bu bilgi hastaya açıkça aktarılır.

Pekiştirme apareyi zamanla yıpranır ve yenilenmesi gerekebilir. Yenileme kontrolde değerlendirilir. Yeni ölçü alınabilir.

Randevuya hazırlık

Randevudan önce dişlerin iyice fırçalanması istenir. Temiz bir yüzeyde temizlik ve cilalama daha rahat yapılır. Süre de kısalır.

Randevunun uzun süreceği bilinmelidir. Takvim buna göre düzenlenir. Aynı güne başka bir işlem alınmaması önerilir.

Randevu öncesinde bir öğün yenmesi yararlıdır. İşlem uzun sürer ve bu sırada yemek yenemez. Aç kalmak zorlaştırıcı olur.

Bitiş fotoğrafları çekileceği için randevuya uygun gelinmesi istenebilir. Bu, kayıt kalitesini etkiler. Randevu alınırken hatırlatılır.

Sabit tel takılacaksa bu bildirilir. Uygulama randevunun parçasıdır. Ek süre gerekmez.

Pekiştirme plakları için ölçü alınacağı bilinmelidir. Ölçü sırasında öğürme refleksi olan hastalar bunu önceden söylemelidir. Buna göre önlem alınır.

Diş hekimi tarafından planlanmış işlemler varsa bildirilmelidir. Sıralama birlikte belirlenir. Bazı işlemler pekiştirme başladıktan sonra yapılır.

Beyazlatma düşünülüyorsa hekime sorulmalıdır. Zamanlama önemlidir. Braket çıkarıldıktan hemen sonra yapılması önerilmeyebilir.

Kullanılan ilaçlar ve sağlık durumundaki değişiklikler bildirilmelidir. Kayda geçirilir. Değerlendirme buna göre yapılır.

Çocuk hastalarda velinin randevuda bulunması önerilir. Pekiştirme kullanımı velinin takibini gerektirir. Bilgilendirme birlikte yapılır.

Sorular önceden yazılabilir. Randevu sonunda yanıtlanır. Pekiştirme dönemiyle ilgili konular ayrıntılı konuşulur.

Randevu sonrasında dişlerde farklı bir his olacağı bilinmelidir. Braketlerin yokluğu ilk günlerde tuhaf gelebilir. Bu his kısa sürede geçer.

Bitiş belgeleri ve kayıtların saklanması istenir. İleride gerekebilir. Dijital kopya da paylaşılabilir.

Randevu tarihinin önemli bir etkinliğe çok yakın seçilmemesi önerilir. Diş yüzeylerinde kısa süreli hassasiyet olabilir. Birkaç günlük bir aralık rahatlık sağlar.

Pekiştirme plakları için kutu randevuda verilir. Bu kutunun saklanacağı yer önceden düşünülebilir. Alışkanlığın ilk günden kurulması yararlıdır.

Bitiş randevusuna gelmeden önce mevcut aksaklıklar giderilmiş olmalıdır. Kopan braket varsa önce onarılır. Bitirme aşaması bu şekilde tamamlanır.

Pekiştirme dönemi

Braketler çıktıktan sonra dişlerde kısa süreli bir hassasiyet olabilir. Bu his birkaç gün içinde geçer. Olağan bir durumdur.

Diş yüzeyleri ilk günlerde farklı hissedilir. Dil sürekli yüzeyleri gezer. Bu davranış kendiliğinden azalır.

Diş eti kenarlarında hafif bir hassasiyet olabilir. Düzenli bakımla kısa sürede geriler. Yumuşak fırça kullanımı kolaylık sağlar.

Braket çevresinde beyaz leke varsa değerlendirilir. Florür uygulaması önerilebilir. İzlem sürdürülür.

Sabit lingual telin çevresi düzenli temizlenmelidir. Bu bölge plak birikimine açıktır. Ara yüz fırçası ve ip geçirici kullanılır.

Hareketli plak her gün temizlenir. Ilık suyla ve yumuşak fırçayla yıkanır. Sıcak su plağı deforme eder.

Plak takılı değilken kutusunda saklanmalıdır. Peçeteye sarılan plaklar sıklıkla atılır. Kutu kullanımı önerilir.

Plak evcil hayvanlardan uzak tutulmalıdır. Bu, sık karşılaşılan bir kayıp nedenidir. Yüksek bir yerde saklanması önerilir.

Pekiştirme kullanımı aksatılırsa dişler eski konumlarına doğru hareket edebilir. Bu değişiklik nüks olarak adlandırılır. Erken fark edilirse çözümü kolaydır.

Hangi apareyin seçileceği, kapanış tipine ve dişlerin başlangıçtaki konumuna göre hekim tarafından belirlenir.

Kontrol düzeni için kontrol randevuları sayfasına bakabilirsiniz.

Aksaklık durumlarında braket koptu, tel battı sayfasındaki yönlendirme geçerlidir.

Bölümün tamamı için tedavi süreci bölümüne dönebilirsiniz.

İlk haftalarda plak takarken hafif bir sıkılık hissedilebilir. Bu his kullanım düzenliyse azalır. Belirgin zorlanma varsa randevu alınır.

Konuşmada ilk günlerde kısa süreli bir değişiklik olabilir. Özellikle üst çene plaklarında bu his belirgindir. Birkaç gün içinde geçer.

Pekiştirme dönemi boyunca diş hekimi kontrolleri olağan düzende sürdürülür. Ortodontik izlemden ayrı yürür. İki kontrol birbirinin yerine geçmez.

Sık sorulan sorular

Tedavi bitişi ve pekiştirme dönemiyle ilgili en sık gelen sorular ve yanıtları aşağıdadır. Size uygun pekiştirme düzeni klinik değerlendirmeyle belirlenir.

Braketler çıkarılırken acı olur mu?

İşlem ağrılı değildir ve anestezi gerektirmez. Braketlerin çıkarılması sırasında kısa süreli bir basınç hissedilir.

Aynı gün pekiştirme aparey takılır mı?

Evet. Sabit lingual tel çoğunlukla aynı gün yapıştırılır; hareketli plak birkaç gün içinde teslim edilir.

Pekiştirme ne kadar sürer?

Sürenin bir üst sınırı yoktur. Kaynaklar uzun süreli, gece kullanımıyla sürdürülen bir düzen önermektedir.

Pekiştirme apareyi takılmazsa ne olur?

Dişler eski konumlarına doğru geri hareket edebilir. Bu değişiklik nüks olarak adlandırılır.

Braketler çıkınca dişler beyazlar mı?

Hayır. Braketlerin çıkarılması bir beyazlatma işlemi değildir; yalnızca yüzey temizliği ve cilalama yapılır.