
İleri ve Multidisipliner Ortodontik Tedaviler
Myofonksiyonel Tedavi
Dil, dudak ve çiğneme kaslarının işlevini düzenlemeyi amaçlayan myofonksiyonel tedavi nedir, kimlere uygundur, nasıl uygulanır? Süre, ekip ve sınırlar.
| Tedavi süresi | Çoğu olguda 6-12 ay; ortodontik tedaviyle birlikte yürütülebilir |
|---|---|
| Kontrol sıklığı | İlk dönemde 3-6 haftada bir; sonrasında 8-12 haftada bir |
| Yaş aralığı | Genellikle 5 yaş üzeri; program yaşa göre uyarlanır |
| Anestezi | Gerekmez |
| Pekiştirme dönemi | Kazanılan alışkanlığın korunması için izlem sürdürülür |
| Uygulanmadığı durumlar | Giderilmemiş burun tıkanıklığı, programa katılım sağlanamayan durumlar, tedavi edilmemiş çürük ve diş eti hastalığı |
| Alternatif yöntem | Ortodontik apareylerle işlevsel yönlendirme ve ilgili uzmanlıklara yönlendirme |
Myofonksiyonel tedavi dil, dudak ve çiğneme kaslarının işlevini düzenlemeyi amaçlayan egzersiz temelli bir programdır. Diş ve çene konumlarını doğrudan değiştirmez; ortodontik tedaviye destek olarak planlanır. Program düzenli tekrar ve aile katılımı ister. Uygunluk ve süre klinik muayeneyle belirlenir.
Myofonksiyonel tedavi nedir
Myofonksiyonel tedavi egzersiz temelli bir programdır. Dil, dudak ve çiğneme kaslarını hedef alır. Amaç işlevin düzenlenmesidir.
Program yutkunma, dinlenme konumu ve solunum alışkanlıklarını ele alır. Bu işlevler birbirini etkiler. Değerlendirme bütüncül yapılır.
Dilin dinlenme konumu programın merkezinde yer alır. Doğru konum öğretilir. Tekrarla pekiştirilir.
Yutkunma biçimi değerlendirilir. Uyumsuz biçim dişlere kuvvet uygulayabilir. Düzenleme çalışılır.
Dudak kapanışı değerlendirilir. Yetersiz kapanış tabloya katkı verebilir. Egzersizlerle çalışılır.
Solunum biçimi sorgulanır. Ağız solunumu bulguları incelenir. Gerekirse yönlendirme yapılır.
Program ortodontik tedavinin yerini tutmaz. Diş ve çene konumlarını doğrudan değiştirmez. Bu sınır açıkça belirtilir.
Program ortodontik tedaviye destek olarak planlanır. İki uygulama birlikte yürütülebilir. Takvim ortak kurulur.
Ortodontik seçenekler tedaviler bölümünde yer almaktadır. Karşılaştırma muayenede yapılır. Karar birlikte verilir.
Emme alışkanlıkları programın kapsamına girebilir. Bırakma çalışmaları planlanır. İzlem yapılır.
Tırnak yeme gibi alışkanlıklar da ele alınabilir. Farkındalık çalışılır. Destek verilir.
Program bireysel olarak hazırlanır. Egzersizler kişiye göre seçilir. Sıklık belirlenir.
Egzersizler kısa ve düzenli tekrarlarla yapılır. Süre günlük yaşama uyarlanır. Takip çizelgesi verilir.
Çocuklarda program oyunlaştırılabilir. Katılım böylece artar. Aile desteği önemlidir.
Yetişkinlerde program yakınmaya göre uyarlanır. Farkındalık öne çıkar. İzlem sürdürülür.
Kas kaynaklı yakınmaları bulunan kişilerde değerlendirme genişletilir. Konu çene eklemi ve ortodonti sayfasında ele alınmaktadır. Görüş birlikte oluşturulur.
Diş sıkma alışkanlığı bulunanlarda ayrı bir değerlendirme yapılır. Bilgi bruksizm ve ortodonti sayfasında yer alır. Plan buna göre kurulur.
Programın etkisi düzenli katılıma bağlıdır. Aksamalar sonucu etkiler. Bu bilgi paylaşılır.
Sonuç önceden kesinlik taşımaz. Bireysel yanıt farklıdır. Bilgilendirme yazılı verilir.
Değerlendirme için ilk adım kapsamlı muayenedir. Kayıtlar alınır. Program hazırlanır.
Program sırasında kayıtlar düzenli güncellenir. Karşılaştırma yapılır. Dosya saklanır.
Program kişiden kişiye farklı hızda ilerler. Bu nedenle karşılaştırma yapılmaz. Değerlendirme bireysel yürütülür.
Egzersizlerin amacı hastaya anlatılır. Nedenini bilen kişi daha düzenli uygular. Bilgilendirme yinelenir.
Kimler değerlendirilir
Değerlendirme işlev kaynaklı bulgu saptanan kişilerde yapılır. Öykü ayrıntılı alınır. Muayene bunu izler.
Genellikle beş yaş üzerindeki çocuklarda uygulanır. Katılım bu yaştan itibaren kolaylaşır. Karar muayeneyle verilir.
Yutkunma biçiminde uyumsuzluk saptanan kişiler değerlendirilir. Bulgu kaydedilir. Program planlanır.
Dilin dinlenme konumu uygun olmayan kişiler değerlendirilir. Konum öğretilir. İzlem yapılır.
Dudak kapanışı yetersiz olan kişiler değerlendirilir. Egzersizler seçilir. Takip yapılır.
Ağız solunumu bulguları olan kişiler değerlendirilir. Burun solunumu incelenir. Yönlendirme yapılır.
Parmak emme alışkanlığı süren çocuklar değerlendirilir. Bırakma çalışmaları planlanır. Aile desteklenir.
Emzik kullanımı uzamış çocuklar değerlendirilir. Öneriler paylaşılır. İzlem yapılır.
Konuşma yakınması bildirilen kişiler yönlendirilir. Değerlendirme uzmanı tarafından yapılır. Program birlikte kurulur.
Ortodontik tedavi planlanan kişilerde değerlendirme yapılır. İşlev bulguları not edilir. Plan buna göre kurulur.
Ortodontik tedavi görmüş kişilerde işlev yeniden değerlendirilir. Geri dönme riski görüşülür. İzlem sürdürülür.
Açık kapanış bulgusu olan kişilerde değerlendirme genişletilir. Dil işlevi incelenir. Karar verilir.
Ön dişlerde konum değişimi izlenen kişiler değerlendirilir. Kuvvet kaynağı araştırılır. Program planlanabilir.
Çiğneme kaslarında gerginlik bildiren kişiler değerlendirilir. Muayene yapılır. Bulgu kaydedilir.
Çene ekleminde yakınma bildiren kişilerde ortak değerlendirme yapılır. Görüşler birleştirilir. Plan kurulur.
Burun tıkanıklığı giderilmemiş kişilerde program ertelenebilir. Önce yönlendirme yapılır. Sonuç beklenir.
Tedavi edilmemiş çürük ve diş eti hastalığı bulunanlarda önce bu sorunlar giderilir. Sıralama anlatılır. Program sonra başlar.
Düzenli katılım sağlayabilecek kişilerde beklenen katkı daha yüksektir. Bu bilgi paylaşılır. Beklenti kurulur.
Aile desteği bulunan çocuklarda süreç daha düzenli yürür. Aile bilgilendirilir. Görev paylaşımı yapılır.
Sistemik hastalığı bulunan kişilerde hekim görüşü alınır. Bilgi paylaşılır. Program güncellenir.
Değerlendirme bütün bulguların birlikte ele alınmasıyla sonuçlanır. Tek bir ölçüt yeterli değildir. Program kişiye özeldir.
Kardeşinde benzer alışkanlık bulunan çocuklarda değerlendirme genişletilebilir. Ortak etkenler sorgulanır. Öneriler paylaşılır.
Başka bir merkezde program almış kişiler de değerlendirilir. Kayıtlar istenir. Plan buna göre kurulur.
Program ve süreç
Süreç ayrıntılı öyküyle başlar. Alışkanlıklar sorgulanır. Günlük düzen öğrenilir.
Klinik muayene yapılır. Dil, dudak ve kaslar değerlendirilir. Kayıt tutulur.
Yutkunma gözlenir. Biçim not edilir. Bulgu kaydedilir.
Dinlenme konumu değerlendirilir. Gözlem yapılır. Kayıt tutulur.
Solunum biçimi değerlendirilir. Burun solunumu sorgulanır. Gerekirse yönlendirme yapılır.
Fotoğraf ve gerekli röntgen kayıtları alınır. Karşılaştırma için saklanır. Dosyalanır.
Bulgular hastayla ve aileyle paylaşılır. Program anlatılır. Sorular yanıtlanır.
Program yazılı olarak verilir. Egzersizler tanımlanır. Sıklık belirtilir.
İlk seansta egzersizler gösterilir. Uygulama birlikte yapılır. Düzeltme yapılır.
Takip çizelgesi verilir. Günlük kayıt istenir. Kontrolde incelenir.
İlk dönemde kontroller sıklaştırılır. Uygulama denetlenir. Gerekirse düzeltilir.
Program aşamalı olarak ilerletilir. Yeni egzersizler eklenir. Zorluk artırılır.
Kazanılan alışkanlık günlük yaşama taşınır. Farkındalık çalışmaları yapılır. Destek verilir.
Ortodontik tedavi sürüyorsa iki program birlikte yürütülür. Takvim ortak kurulur. Kontroller birleştirilebilir.
Aparey kullanılan olgularda uyum ayrıca denetlenir. Bilgi paylaşılır. Plan güncellenir.
Belirli aralıklarla yeniden değerlendirme yapılır. Bulgular karşılaştırılır. Karar verilir.
Beklenen değişim izlenmezse program gözden geçirilir. Neden araştırılır. Yönlendirme yapılabilir.
Hedefe ulaşıldığında aktif program sonlandırılır. Kayıtlar yenilenir. Sonuç değerlendirilir.
İzlem dönemi başlar. Alışkanlığın korunması denetlenir. Kontroller sürdürülür.
Gerekli görülürse hatırlatma seansları planlanır. Egzersizler yinelenir. Destek verilir.
Bütün aşamalar yazılı olarak kayda geçirilir. Dosya klinikte saklanır. Bilgi paylaşılır.
Her kontrolde bir sonraki hedef belirlenir. Hedef yazılı paylaşılır. Böylece süreç izlenebilir kalır.
Uygulamada zorlanılan noktalar görüşülür. Egzersiz basitleştirilebilir. Karar birlikte verilir.
Hangi uzmanlıklar birlikte çalışır
Bu programda değerlendirme çoğu zaman birden çok uzmanlığı gerektirir. Görüşler bir araya getirilir. Plan ortak kurulur.
Ortodontist diş ve çene ilişkilerini değerlendirir. İşlev bulgularını kaydeder. Programı planlar.
Dil ve konuşma terapisti konuşma bulgularında yer alır. Değerlendirme yapar. Program hazırlar.
Kulak burun boğaz uzmanı burun solunumunu değerlendirir. Tıkanıklık incelenir. Gerekirse girişim planlanır.
Çocuk hekimi genel sağlık takibinde yer alır. Bilgi paylaşılır. Plan güncellenir.
Çocuk diş hekimi ağız sağlığını korur. Koruyucu uygulamalar yapar. Eğitim verir.
Diş hekimi çürük ve diş eti sorunlarını giderir. Ağız sağlığı sağlanır. İzlem sürdürülür.
Fizyoterapist kas kaynaklı yakınmalarda destek verebilir. Program hazırlanır. İlerleme izlenir.
Psikolojik destek alışkanlık bırakma sürecinde yararlı olabilir. Yönlendirme yapılır. Süreç kolaylaşır.
Uyku hekimliği görüşü gece bulguları olan olgularda istenebilir. Değerlendirme yapılır. Sonuç plana katılır.
Alerji değerlendirmesi burun tıkanıklığı olan olgularda istenebilir. Tetkik yapılır. Rapor paylaşılır.
Aile programın parçasıdır. Egzersizler evde sürdürülür. Katılım sonucu etkiler.
Çocuk sürecin öznesidir. Bilgilendirme yaşa uygun yapılır. Motivasyon desteklenir.
Okul dönemi dikkate alınarak program uyarlanır. Uygulama saatleri belirlenir. Kolaylık sağlanır.
Hekimler arasında bilgi paylaşımı sürdürülür. Kayıtlar karşılıklı iletilir. Plan güncel tutulur.
Sorumluluk sınırları belirlenir. Her uzman kendi alanında karar verir. Bu düzen karışıklığı önler.
Randevu takvimi ortak düzenlenir. Aşamalar planlanır. Takvim paylaşılır.
Yönlendirme yapılan uzmanlara kayıt örneği iletilir. Değerlendirme hızlanır. Süreç kesintisiz yürür.
Görüşler tek bir dosyada toplanır. Program bütünlük kazanır. Dosya klinikte saklanır.
Karar birlikte verilir ve gerekçesi yazılır. Sonraki değerlendirmeler kolaylaşır. Kayıt saklanır.
Yeni bir uzmanlık sürece katıldığında dosya baştan paylaşılır. Bütünlük korunur. Değerlendirme hızlanır.
Uzmanlıklar arasında ortak bir dil kurulur. Terimler hastaya aynı biçimde anlatılır. Karışıklık böylece önlenir.
Program sırasında yönlendirme gerekirse gerekçesi yazılır. Aile bilgilendirilir. Kayıt tutulur.
Süre ve kontroller
Program çoğu olguda altı ile on iki ay sürer. Süre bulgulara göre değişir. Öngörü paylaşılır.
İlk dönemde kontroller üç ile altı haftada bir yapılır. Aralık hekim tarafından belirlenir. Takvim paylaşılır.
Sonraki dönemde kontroller sekiz ile on iki haftada bir yapılır. İlerleme ölçülür. Kayıt güncellenir.
İlk kontrolde uygulama biçimi denetlenir. Gerekirse düzeltilir. Tekrar gösterilir.
Takip çizelgesi her kontrolde incelenir. Düzen değerlendirilir. Öneriler paylaşılır.
Yutkunma biçimi belirli aralıklarla yeniden gözlenir. Değişim not edilir. Kayıt tutulur.
Dinlenme konumu düzenli olarak değerlendirilir. Gözlem yapılır. İlerleme ölçülür.
Dudak kapanışı izlenir. Değişim kaydedilir. Program güncellenir.
Solunum biçimi yeniden sorgulanır. Bulgu değerlendirilir. Gerekirse yönlendirme yinelenir.
Fotoğraf kayıtları belirli aşamalarda yenilenir. Karşılaştırma yapılır. Dosya güncellenir.
Ortodontik tedavi sürüyorsa kontroller birleştirilebilir. Randevu sayısı azalır. Takvim paylaşılır.
Aparey kullanılan olgularda uyum ayrıca denetlenir. Kayıt tutulur. Plan güncellenir.
Ağız bakımı her kontrolde denetlenir. Gerekirse eğitim yenilenir. Destek verilir.
Randevu aksamaları programın etkisini azaltır. Bu etki anlatılır. Uyum vurgulanır.
Beklenen değişim izlenmezse süre uzayabilir. Neden görüşülür. Program gözden geçirilir.
Hedefe ulaşıldığında aktif program sonlandırılır. Kayıtlar yenilenir. Sonuç değerlendirilir.
İzlem dönemi başlar. Alışkanlığın korunması denetlenir. Kontroller seyrekleşir.
Hatırlatma seansları gerektiğinde planlanır. Egzersizler yinelenir. Destek verilir.
Uzun dönem izlem önerilir. Alışkanlıklar zamanla değişebilir. Kayıtlar karşılaştırılır.
Süre öngörüsü tahmindir ve kesin değildir. Bireysel yanıt farklılık gösterir. Bilgi yazılı verilir.
Takvim yazılı olarak hastaya verilir. Aşamalar tarihleriyle görülür. Güncelleme paylaşılır.
Tatil dönemlerinde uygulama düzeni bozulabilir. Bu olasılık önceden görüşülür. Hatırlatma planlanır.
Kontrol saatleri okul ve iş düzenine göre ayarlanabilir. Bu düzenleme katılımı artırır. Talep önceden iletilir.
Riskler ve sınırlar
Bu programda yanıt kişiden kişiye değişir. Sonuç önceden kesinlik taşımaz. Bilgilendirme yazılı verilir.
Program diş ve çene konumlarını doğrudan değiştirmez. Bu sınır açıkça belirtilir. Beklenti buna göre kurulur.
Program ortodontik tedavinin yerini tutmaz. İki uygulamanın amacı farklıdır. Ayrım anlatılır.
Düzenli uygulanmadığında beklenen katkı sağlanamaz. Katılım denetlenir. Öneriler yinelenir.
Egzersizler sırasında geçici kas yorgunluğu olabilir. Süre düzenlenir. İzlem sürdürülür.
Yanlış uygulanan egzersiz beklenen etkiyi vermez. Bu nedenle gösterim yinelenir. Denetim yapılır.
Burun tıkanıklığı giderilmediğinde solunum alışkanlığı değişmeyebilir. Yönlendirme yapılır. Sonuç beklenir.
Alerjik tablolar süreci etkileyebilir. Değerlendirme istenir. Plan güncellenir.
Alışkanlık bırakma çalışmaları her olguda aynı hızda sonuç vermez. Sabır gerekir. Destek sürdürülür.
Çocuklarda motivasyon dalgalanabilir. Aile desteği önem taşır. Program uyarlanır.
Aile katılımı olmadığında süreç aksar. Bu etki anlatılır. Görev paylaşımı yapılır.
Kazanılan alışkanlık zamanla geri dönebilir. İzlem bu nedenle sürdürülür. Hatırlatma yapılır.
Ortodontik tedavi görmüş kişilerde geri dönme riski ayrıca değerlendirilir. Pekiştirme sürdürülür. Kontrol yapılır.
Çene ekleminde yakınma ortaya çıkarsa program gözden geçirilir. Değerlendirme yapılır. Plan güncellenir.
Konuşma bulguları programla doğrudan düzelmeyebilir. Uzman yönlendirmesi yapılır. Sınır belirtilir.
Ağız bakımı yetersiz kaldığında çürük ve diş eti sorunları görülebilir. Denetim sürdürülür. Eğitim yenilenir.
Program tek başına yeterli olmayabilir. Ek uygulamalar gerekebilir. Karar birlikte verilir.
Yakınmalar sürüyorsa değerlendirme genişletilir. Yeni görüş istenir. Plan yeniden kurulur.
Beklentinin gerçekçi tutulması sürecin parçasıdır. Hedefler yazılı paylaşılır. Sorular yanıtlanır.
Bildirilen her yakınma kayda geçirilir. Değişimler geriye dönük izlenir. Dosya saklanır.
Riskler süreç boyunca yeniden anlatılır. Bilgi güncel kalır. Onay bilgilendirmeden sonra alınır.
Programdan beklenen sonuç alınamazsa neden birlikte araştırılır. Yeni bir plan kurulabilir. Karar paylaşılır.
Uygulamanın aşırıya kaçması önerilmez. Sıklık ve süre hekim tarafından belirlenir. Sınırlar anlatılır.
Sık sorulan sorular
Myofonksiyonel tedavi hakkında en sık gelen sorular ve yanıtları aşağıdadır. Size özel değerlendirme ancak klinik muayene ve kayıtlar sonrasında yapılabilir.
Myofonksiyonel tedavi ortodontinin yerini tutar mı?
Tutmaz. Diş ve çene konumlarını değiştirmez, işlevi düzenlemeyi amaçlar.
Egzersizler her gün mü yapılır?
Program düzenli tekrar ister. Sıklık hekim tarafından belirlenir.
Çocuğum parmak emiyor, bu program yardımcı olur mu?
Alışkanlık bırakma çalışmaları programın parçası olabilir. Değerlendirme muayeneyle yapılır.
Burun tıkanıklığı varsa program başlar mı?
Önce burun solunumunun değerlendirilmesi gerekir. Yönlendirme yapılır.
Sonuç ne zaman görülür?
Değişim aylar içinde izlenir. Süre kişiden kişiye farklılık gösterir.
Yetişkinlerde uygulanır mı?
Uygulanabilir. Program yaşa ve yakınmaya göre uyarlanır.
Yazan ve tıbbi olarak gözden geçiren: Uzm. Dt. Halis Erdinç Kayabaşı — Ortodonti, Denizli
Son gözden geçirme: · Bir sonraki gözden geçirme: 2027-08
Site editörü: mail@haliserdinckayabasi.com · Editoryal politikamız
Kaynaklar
- Proffit WR, Fields HW, Larson BE, Sarver DM. Contemporary Orthodontics, 6. baskı · 2019
- American Association of Orthodontists — Orthodontic Treatments · 2024
- T.C. Sağlık Bakanlığı — Ağız ve Diş Sağlığı Hizmeti Sunulan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmelik · 2024
Randevu
Değerlendirme için muayene randevusu oluşturabilirsiniz.
Randevu talebi