
Yaşa Göre Ortodonti Tedavisi · Yetişkinlerde Ortodonti
Yetişkinlerde Şeffaf Plak Tedavisi
Şeffaf plak tedavisi yetişkinlerde sık tercih edilen bir seçenektir. Uygunluk ölçütleri, kullanım süresi, tedavi akışı ve dikkat edilecek noktalar.
Şeffaf plak tedavisi, dişleri kademeli olarak hareket ettiren şeffaf ve çıkarılabilir plaklarla yürütülen bir ortodontik yöntemdir. Yetişkinlerde görünüm ve günlük yaşam kolaylığı nedeniyle sık tercih edilir. Yöntem her olgu için uygun değildir; uygunluk hareket gereksinimine ve destek dokuların sağlığına göre belirlenir. Sonucu belirleyen en önemli etken günlük kullanım süresidir.
Yetişkinlerde şeffaf plak tedavisi nedir
Şeffaf plak tedavisi, ince ve saydam plaklarla yürütülen bir yöntemdir. Plaklar diş yüzeylerini kavrar. Uygulanan kuvvetle dişler kademeli olarak hareket eder.
Her plak planlanan hareketin küçük bir bölümünü gerçekleştirir. Plaklar sırayla değiştirilir. Süreç dijital planlama üzerine kurulur.
Plaklar çıkarılabilir olduğu için yemek sırasında ağızdan alınır. Fırçalama plaksız yapılır. Bu özellik ağız bakımını kolaylaştırır.
Görünüm açısından belirgin bir üstünlük sağlar. Plaklar uzaktan fark edilmez. Yetişkinlerin tercihinde bu etken öne çıkar.
Yöntemin sınırları da vardır. Bazı hareketler plaklarla güç yönetilir. Bu olgularda sabit sistem gerekebilir.
Kök hareketi gereken olgularda ek düzenekler kullanılır. Diş yüzeyine küçük tutucular yapıştırılabilir. Bu tutucular hareketi yönlendirir.
Elastik bantlar plan içinde yer alabilir. Çene ilişkisine yönelik düzeltmelerde kullanılır. Kullanım hekim tarafından anlatılır.
Bazı olgularda diş arası minede sınırlı düzenleme yapılabilir. Böylece yer kazanılır. Karar planlama sırasında verilir.
Tedavi planı dijital ortamda hazırlanır. Beklenen hareket sırası belirlenir. Plan hekim tarafından denetlenir.
Dijital planda görülen sonuç bir öngörüdür. Gerçek yanıt kişiden kişiye değişir. Bu ayrım hastaya anlatılır.
Yetişkinlerde büyüme tamamlanmıştır. Bu nedenle çene ilişkisine yönelik yönlendirme yapılamaz. Sınırlar önceden paylaşılır.
Destek dokuların sağlığı yöntemin ön koşuludur. Diş eti sorunu bulunan olgularda tedavi ertelenir. Konu ayrı sayfada ele alınmaktadır.
Tedavi sonunda pekiştirme gerekir. Dizilimin korunması buna bağlıdır. Süre ve düzenek hekim tarafından belirlenir.
Yöntemin başarısı büyük ölçüde kullanım süresine bağlıdır. Takılmayan plak etki oluşturmaz. Bu bilgi tedavi öncesinde vurgulanır.
Genel çerçeve yetişkinlerde ortodonti sayfasında anlatılmaktadır. İki sayfa birbirini tamamlar. Karşılaştırma orada yapılmıştır.
Diğer tedavi seçenekleri tedaviler bölümünde yer almaktadır. Karşılaştırma muayenede yapılır. Karar birlikte verilir.
Yöntem seçimi kayıtlara dayanır. Aynı şikâyet farklı kişilerde farklı yönetilebilir. Plan kişiye özeldir.
Bilgilendirme yazılı olarak verilir. Beklenen sonuç, süre ve sınırlar aktarılır. Onay bu bilgilendirmeden sonra alınır.
Plak malzemesi ince ve dayanıklı bir polimerden üretilir. Kalınlık kullanım rahatlığını doğrudan etkiler. Üretim dijital veriden yapılır.
Ne zaman uygundur
Tedavi için yaş sınırı bulunmaz. Belirleyici olan destek dokuların sağlığıdır. Değerlendirme klinikte yapılır.
Diş eti iltihabı bulunan olgularda tedavi ertelenir. Önce periodontal tedavi tamamlanır. Sonra ortodontik plan kurulur.
Çürük bulunan dişler önceden tedavi edilir. Restorasyon gereken dişler tamamlanır. Sıralama muayenede belirlenir.
Kemik desteği azalmış olgularda plan farklıdır. Kuvvetler düşük tutulur. Karar bulgulara dayanır.
Sınırlı düzeltme isteyen olgularda yöntem uygundur. Ön bölgede hafif çapraşıklık buna örnektir. Süre kısalabilir.
Orta düzey çapraşıklık bulunan olgularda uygunluk değerlendirilir. Hareket gereksinimi ölçülür. Karar planlamayla verilir.
Belirgin iskelet uyumsuzluğu bulunan olgularda yöntem tek başına yeterli olmaz. Cerrahi destekli yaklaşım gündeme gelebilir. Değerlendirme birlikte yapılır.
Protez veya implant planlanan olgularda ortodonti önce yapılabilir. Sıralama ekip kararıyla belirlenir. Ayrıntı ilgili sayfada anlatılmaktadır.
Daha önce tedavi görmüş ve geri dönüş yaşayan olgularda yöntem sık tercih edilir. Hareket gereksinimi sınırlı olabilir. Süre kısalabilir.
Görünüm nedeniyle sabit sistem istemeyen kişilerde yöntem değerlendirilir. Uygunluk yine bulgulara bağlıdır. Beklenti önceden konuşulur.
Meslek gereği sık konuşan kişilerde uyum dönemi göz önünde tutulur. İlk günlerde konuşmada değişiklik olabilir. Bu bilgi önceden verilir.
Kullanım süresini tutturamayacak kişilerde yöntem uygun olmayabilir. Bu değerlendirme açıkça yapılır. Alternatifler anlatılır.
Sık seyahat eden kişilerde plan buna göre kurulur. Kontrol aralıkları düzenlenebilir. Takvim birlikte belirlenir.
Gebelik döneminde plan gözden geçirilir. Röntgen gereksinimi ayrıca değerlendirilir. Karar hekimle birlikte verilir.
Sistemik hastalığı bulunan kişilerde öykü ayrıntılı alınır. Kullanılan ilaçlar sorgulanır. Gerektiğinde hekim görüşü istenir.
Bruksizm bulunan olgularda plan ayrıca planlanır. Plakların dayanıklılığı değerlendirilir. İzlem sıklaştırılır.
Tedavi süresi olgunun karmaşıklığına göre değişir. Öngörü planlama sonrasında paylaşılır. Süre kayıtlarla izlenir.
Uygunluk kararı bütün bulguların birlikte değerlendirilmesiyle verilir. Tek bir ölçüt yeterli değildir. Plan kişiye özeldir.
Ağız kuruluğu bildiren kişilerde bakım önerileri ayrıca düzenlenir. Su tüketimi artırılır. Çürük riski yakından izlenir.
Hangi şikâyetlerde düşünülür
Ön bölgede çapraşıklık en sık başvuru nedenidir. Görünüm kaygısı öne çıkar. Değerlendirme klinikte yapılır.
Dişler arasında boşluk bulunması bir başka nedendir. Boşlukların kapatılması hedeflenebilir. Ölçüm yapılır.
Daha önce görülen tedavinin ardından geri dönüş yaşanabilir. Dişler yeniden çapraşıklaşabilir. Sınırlı düzeltme gündeme gelir.
Fırçalamada zorlanma bildirilebilir. Çapraşık bölgeler temizlenemeyebilir. Bu şikâyet kaydedilir.
Diş eti sorunlarının yinelemesi bildirilebilir. Dizilim bu tabloya katkı verebilir. Değerlendirme birlikte yapılır.
Çiğnemede zorlanma bildirilebilir. Kapanış incelenir. Bulgu kaydedilir.
Belirli dişlerde aşınma gözlenebilir. Kapanış ilişkisi araştırılır. Röntgen istenebilir.
Protez veya implant planlanan olgularda yer sorunu saptanabilir. Ortodontik düzenleme gerekebilir. Karar ekiple verilir.
Diş kaybı sonrası komşu dişlerin eğildiği görülebilir. Boşluk daralmış olabilir. Düzenleme değerlendirilir.
Orta hat kayması bildirilebilir. Nedeni araştırılır. Plan buna göre kurulur.
Gülümseme sırasında dizilim kaygısı bildirilebilir. Beklenti ayrıntılı konuşulur. Kayıtlar alınır.
Ön dişlerde belirgin çıkıklık bulunabilir. Hareket gereksinimi ölçülür. Uygunluk değerlendirilir.
Kapanış derinliğinin fazla olduğu saptanabilir. Yöntemin sınırları değerlendirilir. Karar planlamayla verilir.
Konuşmada rahatsızlık bildirilebilir. Dizilimle ilişkisi araştırılır. Ek değerlendirme istenebilir.
Şikâyetlerin bir bölümü yalnız görünümle ilgilidir. Bu durumda da kapsamlı muayene yapılır. Bulgular kaydedilir.
Bulguların bir bölümü yalnız röntgenle ayrıştırılır. Kök ve kemik durumu bu şekilde değerlendirilir. Klinik muayene kararın vazgeçilmez parçasıdır.
Şikâyetler tek tek değil bütün olarak değerlendirilir. Aynı şikâyet farklı kişilerde farklı yönetilebilir. Karar hekim tarafından verilir.
Değerlendirme için ilk adım kapsamlı muayenedir. Randevu klinikten alınır. Kayıtlar aynı gün tamamlanabilir.
Tedavi nasıl yürütülür
Süreç dijital tarama veya ölçü alınmasıyla başlar. Kayıt üç boyutlu olarak hazırlanır. Plan bu kayıt üzerine kurulur.
Röntgen ve fotoğraf kayıtları tamamlanır. Kök ve kemik durumu değerlendirilir. Kayıtlar dosyalanır.
Hekim hareket planını belirler. Diş hareketlerinin sırası ve ölçüsü tanımlanır. Plan gözden geçirilir.
Gerekli olgularda diş yüzeyine tutucular yapıştırılır. Bu tutucular kuvvetin yönünü belirler. Uygulama kısa sürer.
Plaklar sırayla kullanılır. Değişim aralığı hekim tarafından belirlenir. Yönerge yazılı verilir.
Her plak belirli bir hareketi gerçekleştirir. Sıra atlanmaz. Atlanan plak plan dışına çıkmaya yol açar.
Elastik bant kullanımı plana eklenebilir. Uygulama hastaya gösterilir. Süre belirtilir.
Diş arası minede sınırlı düzenleme yapılabilir. İşlem kısa sürer. Amaç yer kazanmaktır.
Kontroller düzenli aralıklarla yapılır. Uyum ve ilerleme değerlendirilir. Gerekirse plan güncellenir.
Plan dışına çıkılan olgularda yeni tarama alınabilir. Plaklar yeniden hazırlanır. Bu durum süreyi uzatabilir.
Tedavi sırasında ağız bakımı denetlenir. Plak ve diş yüzeyleri temizlenir. Eğitim yenilenir.
Diş eti durumu belirli aralıklarla değerlendirilir. Gerekirse periodontal destek istenir. İş birliği yapılır.
Tedavi sonunda tutucular çıkarılır. Diş yüzeyleri düzeltilir. Kayıtlar yenilenir.
Sonuç başlangıç kayıtlarıyla karşılaştırılır. Elde edilen değişim paylaşılır. Gerekirse ek düzeltme planlanır.
Pekiştirme düzeneği uygulanır. Sabit veya hareketli seçenekler bulunur. Karar bulgulara göre verilir.
Pekiştirme süresi uzun tutulur. Dizilimin korunması buna bağlıdır. Kontroller sürdürülür.
Diğer yöntemlerle karşılaştırma muayenede yapılır. Seçenekler tedaviler bölümünde yer alır. Karar birlikte verilir.
Bütün aşamalarda bilgilendirme yazılı olarak verilir. Sorular kayıt altına alınır. Süreç şeffaf yürütülür.
Tedavi boyunca kayıtlar düzenli olarak güncellenir. Fotoğraflar karşılaştırma olanağı verir. Dosya klinikte saklanır.
Süreç nasıl ilerler
Süreç ilk muayeneyle başlar. Şikâyet ve beklenti dinlenir. Ağız içi değerlendirme yapılır.
Kayıtlar alınır. Röntgen, fotoğraf ve dijital tarama planın temelini oluşturur. Kayıtlar dosyalanır.
Diş eti ve destek dokular değerlendirilir. Gerekirse önce periodontal tedavi planlanır. Sıralama belirlenir.
Bulgular değerlendirilir ve uygunluk kararı verilir. Yöntemin sınırları anlatılır. Gerekçe paylaşılır.
Plan hazırlanır ve hastayla görüşülür. Süre, kullanım hedefi ve beklenen sonuç aktarılır. Sorular yanıtlanır.
Onay alındıktan sonra plaklar hazırlanır. Hazırlık süresi bildirilir. Randevu planlanır.
İlk randevuda tutucular uygulanır. Plaklar teslim edilir. Takıp çıkarma gösterimi yapılır.
Kullanım süresi belirtilir ve yazılı yönerge verilir. Değişim takvimi paylaşılır. İletişim bilgileri verilir.
İlk günlerde basınç hissi olabilir. Konuşmada geçici değişiklik görülebilir. Bu durum kısa sürede azalır.
Plak değişimleri evde yapılır. Sıra atlanmaz. Kullanılmış plaklar bir sonraki kontrole kadar saklanır.
Kontroller düzenli aralıklarla yapılır. Aralık çoğunlukla altı ile on hafta arasındadır. Takvim paylaşılır.
Her kontrolde ilerleme plana göre değerlendirilir. Uyum sorgulanır. Gerekirse plan güncellenir.
Plak kaybolur veya kırılırsa hemen bildirilir. Yönlendirme klinikten yapılır. Bekleme plan dışına çıkmaya yol açar.
Ağız bakımı her kontrolde denetlenir. Gerekirse eğitim yenilenir. Diş hekimine yönlendirme yapılabilir.
Hedefe ulaşıldığında aktif tedavi sonlandırılır. Tutucular çıkarılır. Kayıtlar yenilenir.
Sonuç değerlendirilir ve hastayla paylaşılır. Gerekirse ek düzeltme planlanır. Karar birlikte verilir.
Pekiştirme düzeneği uygulanır. Kullanım anlatılır. Yazılı yönerge verilir.
İzlem dönemi başlar. Kontroller belirli aralıklarla sürdürülür. Sonucun korunması buna bağlıdır.
Dikkat edilecek noktalar
Günlük kullanım süresi tutturulmalıdır. Bu süre doğrudan sonucu belirler. Takip kişinin kendisine düşer.
Plaklar yemek öncesinde çıkarılmalıdır. Şekerli içecekler de plaksız içilmelidir. Su bu kuralın dışındadır.
Plaklar takılmadan önce dişler fırçalanmalıdır. Kalan besin çürük riskini artırır. Bakım özenle yapılır.
Plaklar her gün temizlenmelidir. Ilık su ve yumuşak fırça yeterlidir. Sıcak su kullanılmamalıdır.
Plaklar çıkarıldığında kutusuna konmalıdır. Peçeteye sarılan plak kolayca atılır. Kutu yanında bulundurulmalıdır.
Plak kaybolursa hemen bildirilmelidir. Yönlendirme klinikten yapılır. Bekleme plan dışına çıkmaya yol açar.
Kullanılmış plaklar saklanmalıdır. Gerektiğinde bir önceki plağa dönülebilir. Öneri klinikten verilir.
Plak değişim takvimine uyulmalıdır. Erken geçiş rahatsızlık yaratabilir. Geç geçiş süreyi uzatır.
İlk günlerdeki basınç hissi olağandır. Bu his kısa sürede azalır. Sürekli ağrı bildirilmelidir.
Konuşmada geçici değişiklik olabilir. Yüksek sesle okuma alışmayı hızlandırır. Bu öneri klinikte verilir.
Elastik bant verilmişse düzenli kullanılmalıdır. Kullanım süresi belirtilmiştir. Aksama sonucu etkiler.
Sigara kullanımı plaklarda renklenme yapabilir. Bu konu hekimle görüşülmelidir. Öneriler paylaşılır.
Renkli içeceklerden plak takılıyken kaçınılmalıdır. Renklenme görünümü etkiler. Su tercih edilir.
Kontrol randevularına düzenli gelinmelidir. İlerleme bu randevularda ölçülür. Aksama süreyi uzatır.
Diş eti kanaması bildirilmelidir. Değerlendirme yapılır. Gerekirse yönlendirme yapılır.
Tedavi sonrası pekiştirme düzeneği aksatılmamalıdır. Dizilimin korunması buna bağlıdır. Kontroller sürdürülür.
Beklenti gerçekçi tutulmalıdır. Dijital planda görülen sonuç bir öngörüdür. Bilgilendirme yazılı verilir.
Sorular biriktirilmeden sorulmalıdır. Not alınmış sorular kontrolleri verimli kılar. Hekim yanıtlar.
Sık sorulan sorular
Yetişkinlerde şeffaf plak tedavisi hakkında en sık gelen sorular ve yanıtları aşağıdadır. Size özel değerlendirme ancak klinik muayene ve kayıtlar sonrasında yapılabilir.
Şeffaf plak her yetişkine uygulanabilir mi?
Uygulanamaz. Uygunluk kapanış bozukluğunun türüne, hareket gereksinimine ve diş eti sağlığına göre belirlenir.
Plaklar günde kaç saat takılır?
Kullanım süresi hekim tarafından belirlenir ve günün büyük bölümünü kapsar. Süre tutturulmazsa plan aksar.
Plak takılıyken yemek yenir mi?
Yenmemelidir. Plaklar yemek ve şekerli içecek öncesinde çıkarılır.
Tedavi sonrasında pekiştirme gerekir mi?
Gerekir. Dizilimin korunması için pekiştirme düzeneği kullanılır.
Tedavi süresi ne kadardır?
Süre olgunun karmaşıklığına ve kullanım uyumuna göre değişir. Öngörü planlama sonrasında paylaşılır.
Yazan ve tıbbi olarak gözden geçiren: Uzm. Dt. Halis Erdinç Kayabaşı — Ortodonti, Denizli
Son gözden geçirme: · Bir sonraki gözden geçirme: 2027-08
Site editörü: mail@haliserdinckayabasi.com · Editoryal politikamız
Kaynaklar
- Proffit WR, Fields HW, Larson BE, Sarver DM. Contemporary Orthodontics, 6. baskı · 2019
- Papageorgiou SN, Koletsi D, Iliadi A, Peltomaki T, Eliades T. Treatment outcome with orthodontic aligners and fixed appliances. European Journal of Orthodontics · 2020
- Littlewood SJ, Millett DT, Doubleday B, Bearn DR, Worthington HV. Retention procedures for stabilising tooth position after orthodontic treatment. Cochrane Database of Systematic Reviews · 2016
Randevu
Değerlendirme için muayene randevusu oluşturabilirsiniz.
Randevu talebi