Açık Kapanış Nedir, Nasıl Fark Edilir?

Açık kapanış ne demektir?

Normal kapanışta üst ön dişler alt ön dişleri belirli bir oranda örter. Bu örtme dikey yönde ölçülür. Örtme yerine açıklık varsa tabloya açık kapanış denir.

Açıklık milimetre cinsinden ölçülür. Ölçüm dişler kapalıyken ön bölgeden yapılır. Bu değer tedavi planının temel verilerindendir.

Açık kapanış çoğunlukla ön bölgede görülür. Daha seyrek olarak yan bölgelerde de bulunabilir. Yan bölgedeki açıklık genellikle daha az fark edilir.

Tablo iki ana başlıkta ele alınır. Birincisi dişsel açık kapanıştır ve dişlerin konumuyla ilgilidir. İkincisi iskeletsel açık kapanıştır ve çene ilişkisinden kaynaklanır.

Dişsel tabloda çene ilişkileri normal sınırlardadır. Açıklık dişlerin sürme miktarındaki farktan doğar. Yaklaşım genellikle daha sınırlıdır.

İskeletsel tabloda çenelerin büyüme yönü belirleyicidir. Alt çenenin arkaya ve aşağıya doğru dönmesi açıklığı artırır. Bu tablo sefalometrik ölçümle ortaya konur.

İki tablo aynı hastada birlikte bulunabilir. Bu nedenle ayrım röntgen olmadan yapılamaz. Yalnız görüntüye bakılarak karar verilmez.

Açıklığın miktarı tedavi güçlüğünü etkiler. Az miktardaki açıklıklarda süreç daha öngörülebilir. İleri açıklıkta plan daha kapsamlı kurulur.

Açık kapanış bir hastalık adı değil, ortodontik bir bulgu tanımıdır. Tedavi kararı bulgunun etkilerine bakılarak verilir. Konunun tümü ortodontik problemler bölümündedir.

Bu yazı genel bilgi vermek için hazırlanmıştır. Kendi durumunuz için muayene gereklidir. Karar bulgulara göre verilir.

Nedenleri nelerdir?

Parmak emme en bilinen nedenlerdendir. Parmağın ön dişler arasında düzenli olarak durması sürmeyi engeller. Etki süreye ve sıklığa bağlıdır.

Emzik ve biberon kullanımının uzaması benzer bir etki yaratabilir. Etkinin büyüklüğü kullanımın bırakıldığı yaşa bağlıdır. Erken bırakılan alışkanlıkta düzelme olasılığı daha yüksektir.

Dil itme alışkanlığı bir başka nedendir. Yutkunma sırasında dilin ön dişler arasına yerleşmesi açıklığı sürdürür. Bu alışkanlık tedavi planında ayrıca ele alınır.

Ağız solunumu dil ve çene konumunu değiştirebilir. Burun yolu tıkanıklığı, geniz eti ve alerji bu tabloda araştırılır. Gerekirse kulak burun boğaz değerlendirmesine yönlendirme yapılır.

Çene büyüme yönü iskeletsel tabloların temelidir. Bazı hastalarda alt çene aşağı ve geriye doğru büyür. Bu yön açıklığı artırır.

Kalıtım büyüme yönünde belirleyici olabilir. Ailede benzer yüz yapısı görülmesi bu ilişkiye işaret eder. Ancak kalıtım tek etken değildir.

Dil boyutunun büyük olması bazı vakalarda katkı verir. Bu durum klinik olarak değerlendirilir. Değerlendirme yalnız görüntüye dayanmaz.

Çene eklemine ilişkin bazı durumlar arka bölgede yükseklik değişikliği yaparak ön açıklığa yol açabilir. Bu tablo ayrı olarak incelenir. Gerekirse ek görüntüleme istenir.

Travma sonrası oluşan konum bozuklukları da neden olabilir. Öykü bu yönden sorgulanır. Röntgen bulgularıyla desteklenir.

Birden çok neden aynı hastada birlikte bulunabilir. Bu nedenle değerlendirme bütüncül yapılır. Tek bir açıklama aranmaz.

Hangi belirtilerle fark edilir?

En görünür belirti dişler kapatıldığında ön tarafta kalan açıklıktır. Bu açıklık gülümseme sırasında da fark edilebilir. Başvuru çoğu kez bu nedenle yapılır.

Ön dişlerle ısırma güçlüğü sık bildirilen bir yakınmadır. Sandviç veya elma gibi besinler ön dişlerle koparılamaz. Hasta koparma işini yan dişlerle yapmaya başlar.

Yan dişlerde aşınma görülebilir. Yük ön bölgeden yan bölgeye kayar. Bu dağılım uzun dönemde aşınmayı artırır.

Konuşmada değişiklik bazı hastalarda görülür. Özellikle s ve z sesleri etkilenebilir. Etki açıklığın miktarına bağlıdır.

Dilin dinlenme sırasında dişler arasında durması gözlenebilir. Bu bulgu dil itme alışkanlığına işaret edebilir. Klinik muayenede değerlendirilir.

Dudakların kapanmakta zorlanması eşlik edebilir. Bu durum ağız solunumuyla birlikte görülebilir. İki bulgu birlikte incelenir.

Ağız kuruluğu ve buna bağlı diş eti sorunları görülebilir. Bu tablo ağızdan solunum yapan hastalarda daha sıktır. Değerlendirme diş hekimi tarafından yapılır.

Çocuklarda parmak emme izleri parmakta görülebilir. Bu bulgu öyküyü destekler. Aileyle birlikte değerlendirilir.

Çiğneme sırasında yorulma bildirilebilir. Yükün az sayıda dişe binmesi bu duyguyu artırır. Yakınma klinik bulgularla birleştirilir.

Belirtilerin varlığı doğrudan tedavi kararı doğurmaz. Bulguların ölçüsü ve etkisi değerlendirilir. Karar bu değerlendirmeye dayanır.

Değerlendirme ve zamanlama

İlk ortodontik değerlendirme için yedi yaş civarı önerilir. Bu yaşta ilk daimi azılar ve ön kesiciler sürmeye başlar. Kapanış ilişkisi bu dönemde görülebilir hale gelir.

Erken değerlendirme her zaman erken tedavi anlamına gelmez. Birçok vakada izlem yeterlidir. Karar bulgulara göre verilir.

Alışkanlık kaynaklı tablolarda erken fark edilmenin değeri yüksektir. Alışkanlık sürerken yapılan tedavi kalıcı olmayabilir. Bu nedenle önce alışkanlık ele alınır.

Muayenede kapanış ilişkisi, dil konumu ve dudak kapanması incelenir. Ağız içi fotoğraflar alınır. Kayıtlar karşılaştırma için saklanır.

Ölçü veya ağız içi tarama ile model elde edilir. Açıklık bu model üzerinde ölçülür. Ölçüm tekrarlanabilir biçimde yapılır.

Panoramik röntgen diş sayısını ve sürme durumunu gösterir. Gömülü diş veya eksiklik bu görüntüde ortaya çıkar. Bu bilgi plan için gereklidir.

Sefalometrik röntgen çene ilişkilerini ölçmeye yarar. Dişsel ve iskeletsel ayrımı bu ölçümle yapılır. Ayrım tedavi yaklaşımını belirler.

Solunum yolu ile ilgili bulgu varsa ilgili uzmana yönlendirme yapılır. Bu değerlendirme ortodontik planın öncesinde tamamlanır. Sıralama önem taşır.

Büyüme dönemindeki hastalarda gelişim izlenir. Kontrol aralıkları bu izleme göre belirlenir. İzlem kayıtlarla desteklenir.

Erişkin hastalarda büyüme tamamlanmıştır. Bu nedenle değerlendirme farklı yürütülür. İleri iskeletsel uyumsuzlukta cerrahi seçenek gündeme gelebilir.

Tedavi yaklaşımı

Alışkanlık kaynaklı tablolarda ilk adım alışkanlığın bırakılmasıdır. Bu süreç aileyle birlikte yürütülür. Zorlayıcı yöntemler tercih edilmez.

Gerekli görülen vakalarda alışkanlığı hatırlatan apareyler kullanılabilir. Bu apareyler ceza aracı değildir. Amaç farkındalık oluşturmaktır.

Dil itme alışkanlığında dil konumuna yönelik alıştırmalar plana eklenebilir. Gerekirse ilgili uzmanla iş birliği yapılır. Yaklaşım bireyseldir.

Dişsel tablolarda dişlerin dikey konumu düzenlenerek açıklık kapatılabilir. Yöntem seçenekleri tedaviler bölümünde anlatılmaktadır. Karar bulgulara göre verilir.

Büyüme dönemindeki iskeletsel tablolarda büyümeye yönelik yaklaşım değerlendirilir. Zamanlama bu yaklaşımda belirleyicidir. Fırsat penceresi sınırlıdır.

Erişkin hastalarda ileri iskeletsel açıklıkta ortodontik tedavi cerrahi ile birlikte planlanabilir. Bu plan ortak yürütülür. Karar iki taraflı değerlendirmeyle verilir.

Tedavi süresi tablonun türüne ve açıklığın miktarına göre değişir. Öngörü kayıtlar incelendikten sonra paylaşılır. Öngörü kesin taahhüt değildir.

Açık kapanışta pekiştirme dönemi özellikle önemlidir. Dil ve dudak alışkanlıkları sürerse açıklık tekrarlayabilir. Pekiştirme planı bu riski göz önünde tutar.

Kontrol randevuları tedavi boyunca sürdürülür. Randevu düzeni sonucun parçasıdır. Süreç ayrıntıları tedavi süreci bölümündedir.

Her vaka bireyseldir. Aynı görünüm iki hastada farklı planla ele alınabilir. Bu ayrım ilk görüşmede aktarılır.

Sık sorulan sorular

Açık kapanış kendiliğinden kapanır mı?

Alışkanlığa bağlı açık kapanış, alışkanlık erken dönemde bırakıldığında kısmen düzelebilir. İskeletsel kaynaklı açık kapanışın kendiliğinden kapanması beklenmez.

Açık kapanış konuşmayı etkiler mi?

Bazı hastalarda özellikle s ve z seslerinde değişiklik görülebilir. Etkinin büyüklüğü açıklığın miktarına ve dil konumuna bağlıdır.

Parmak emme açık kapanışa yol açar mı?

Uzun süren ve sık tekrarlanan parmak emme ön bölgede açıklığa yol açabilir. Etki süreye ve alışkanlığın bırakıldığı yaşa bağlıdır.

Açık kapanış hangi yaşta değerlendirilmelidir?

Yedi yaş civarında yapılan ilk ortodontik değerlendirme uygundur. Erken fark edilen alışkanlık kaynaklı tablolarda yaklaşım daha basit olabilir.

Açık kapanışta ameliyat gerekir mi?

Her vakada gerekmez. İleri iskeletsel uyumsuzluğu bulunan erişkin hastalarda cerrahi destek gündeme gelebilir. Karar röntgen ölçümlerine dayanır.